LO LIBRE D’EDDA (1220)
Lo libre d’Edda, tanben plan mai conegut coma La Prosa d’Edda o atanben Lo Jove Edda, l’Edda d’Snorri (en islandés Snorra Edda) es un libre escrich en vielh norvegian pendent lo sègle XIII. Los expèrts actuals confirman qu’una part, se non tot, foguèt amassat per l’istorian islandés Snorri Sturluson en 1220. Tanplan es considerat coma una de las fònts pus fidèlas sus la mitologia septentrionala germanica. Una part del libre son vèrses que tanben demorèron amassats, mas amb lo nòm d’Edda Poetic.
Lo libre pòt èsser devessit en quatre partidas; lo prològ, ont son descriches los dieuses del nòrd, lo Gylfaginning, que balha responsas sus la mitologia norvegiana (20 000 paraulas), lo Skáldskaparmál, (amb 50,000 paraulas); e lo Háttatal, mai poetic ( 20,000 paraulas).
Entre los ans 1300 e 1600 foguèron escriches fins a 7 libres d’Edda, mas totes son desparièrs. Mas es justament aquò çò qu’entraïnèt que los expèrts considerèssen lo libre un vertadièr tresaur de l’edat mejana. Semblariá èsser que lo Libre d’Edda foguèt contemporanèu d’un autre libre amb lo meteis nòm, e qu’aviá una tòca desparièra; ajudar los poètas mas tanben los legeires a comprene melhor la poesia d’Edda, car la poesia del libre, tanben coneguda coma poesia escaldiana, es sovent malaisida de comprene.
Un libre per ensenhar
L’Edda doncas poiriá aver agut coma tòca ensenhar los poètas mas atanben los legeires islandeses a l’ora de comprene melhor lo mond de la mitologia coneguda coma vikinga. Benlèu pr’amor que ja fasiá dos o tres sègles que tot lo nòrd europenc venguèt crestian e i avián pas pus pagans. Lo nòm, pasmens, auriá coma origina Oddi, una vila del sud islandès ont nasquèt Snorri. Totun, pas totes los expèrts i son d’acòrd pr’amor que, segon dison, Edda demorava pas pus en aquesta vila a l’epòca.
De un autre costat, la paraula óðr, en nordic ancian voliá dire poesia e tanpauc es cregut que lo nòm Edda foguèsse del sègle XIII sus la basa d’óðr, pr’amor que lo nòm Edda existissiá pas en islandés abans del periòde pre-literari regional. E Edda tanplan vòl dire besavi. Una autra ipotèsi parla de la paraula latina edo, que vòl dire “escrivi” pr’amor que la paraula kredda islandesa ven del latin credo, que vòl diré cresi. E doncas la revirada poiriá èsser, mai o mens « Art Poetica ».
Set còpias ne son demoradas uèi, una del sègle XVII, e las autras medievalas. Totas son desparièras. Las quatre còpias principalas son lo Codex Regius, lo Codex Wormianus, lo Codex Trajectinus e lo Codex Upsaliensis. Uèi la majoritat d’istorians confirman que lo text foguèt amassat per Snorri Sturluson, benlèu escrich per el meteis. Lo meteis prològ del libre aital o confirmariá. Pasmens, los dieuses descriches semblan mai guerrièrs grecs que fugiguèron de Troia, cossí escriguèt Virgili a l’Eneida, que non dieuses del nòrd. Al libre tanben i a fòrça comentaris lingüistics sus las paraulas usadas al meteis tèxt, çò que ne fa una òbra unica de l’edat medievala europèa e mondiala.
