PEPIN II, REI D’AQUITÀNIA (838-864)
CAM.- Se Pepin Ièr qu’estó lo rei de la consolidacion de l’autonomia d’Aquitània, lo son hilh, Pepin II (838–864), que personifiquè la resisténcia armada, e agonica deu sud contra l’annexion deu nòrd. Que hò un monarca aclamat peu son pòble, deseretat peu son pair-sénher, perseguit peu son oncle e disposat a pactar dab los medishs vikingues entà deféner la legitimitat de la sua corona.
En 838, la mòrt de Pepin I que deishè lo Reiaume d’Aquitània en un estat de chòc. Lo son hilh, Pepin II, qu’avè sonque quinze ans. Aquò qu’èra ua feblesa entà los enemics d’Aquitània. L’emperador Loís lo Piós, pair-sénher deu joen, que declarè lo joen Pepin II incompetent entà governar e que balhè oficialament lo Reiaume d’Aquitània au son hilh mendre, Carles lo Calb.
Mes Loís lo Piós que menystenó l’orgulh e l’identitat deus aquitans. Amassats en ua gran assemblada en Lemosin, los nòbles, avesques e grans senhors deu sud que rebutgèn dubèrtament l’òrdre imperiau. Non volèvan pas un rei impausat des deu nòrd, e encara mens Carles lo Calb, un estrangèr. E la noblesa tota que proclamè Pepin II com lo lor unic e legitime rei.
La ruptura dab l’Empèri
Aguest acte de desobediéncia civila que significava ua ruptura totau dab l’empèri. Pepin II que’s trobè leù dab un reiaume en pè de guèrra contra lo poder centrau carolingian. En 840, ei mòrt l’emperador Loís lo Pietós. Los sons tres hilhs subervivents , Lotari I, Loís e Carles lo Calb, que comencèn ua guèrra totau entà repartir-se l’Empèri. Pepin II que vedó la soa escadença de consolidar-se: e s’aliè dab lo son oncle Lotari I dab ua condicion clara: se l’ajudava a ganhar la guèrra civila, Lotari que reconeisheré l’independéncia totau d’Aquitània dab Pepin II coma rei.
Lo 25 de junh de 841 qu’es debanè la batalha de Fontenoy, en Borgonha. Que ho ua de las batalhas mei granas e mortaus de tota l’Edat Mejana, on s’enfrontèn milèrs de cavalièrs germanics, francs e aquitans. Pepin II que guidè personauament lo contingent deu sud, en tot demostrar un gran coratge suu camp de batalha e en tot har arretrocedir las linhas de Carles lo Calb.
Totun, lo resultat globau que ho un desastre entaus aliats de Pepin. Carles lo Calb e Loís lo Germanic que ganhèn la jornada. La carnisseria de Fontenoy delimè la noblesa auqitana e carolingiana enquia tau punt que los cronistas de l’epòca escrivèn que l’empèri s’avèva trobat shens soldats entà’s deféner contra los pagans.
Dus ans mei tard, lo famós Tractat de Verdun (843), dividí oficialament l’empèri en tres e adjudicava Aquitània au reiaume de Carles lo Calb (França Occidentau). Mes la realitat suu terrenh qu’èra plan diferenta. Pepin II qu’es barré a las soas fortalesas deu sud e que declarè illegau lo nòu tractat.
Açò hò un prètz terrible aus aliats de Pepin II. Lo comte Bernat de Septimània, senhor de Barcelona, Girona e Narbona, qu’avè estat lo principau sostien militau de la dinastia de Pepin au sud de la cadena pirenenca. Après Fontenoy, Bernat que’s trobè en ua posicion fòrça vulnerabla.
En 844, Carles lo Calb que lancè ua grana ofensiva militara cap au sud entà castigar los rebèls. Que metó lo sètge a la vila de Tolosa e, que capturè Bernat de Septimània. Considerat coma un traïdor a la corona francesa, Bernat que ho condemnat a mòrt e decapitat publicament a Tolosa per òrdre dirècte de Carles lo Calb.
Aquò que ho un còp durissim entà Pepin II, qui perdè lo son melhor generau e lo pont dab los comtats catalans. Carles lo Calb que plaçè comtes fideus en Barcelona e Empúries. Mes lo hilh de Bernat, Guilhèm de Septimània, que prengó lo testimòni deu son pair; que jurè fidelitat a Pepin II, e lo rei que li autrejè lo títol de comte de Barcelona e de Tolosa, prèst a reconquerir los domenis familhaus.
La situacion de Pepin II, totun, qu’èra critica. L’armada de Carles lo Calb que contrarotlava las vilas principaus de la mitat nòrd deu reiaume. Shens pro soldats lo rei d’Aquitània que prengó ua decision inusitada e que pactè dab los vikingues.
Los pirates normands que saquejavan des de hèra temps las còstas atlanticas e que pujavan per los arrius Léger e Garona en tot exigir recats. Pepin II, que decidí d’utilizar-los coma mercenaris contra lo son oncle Carles. En 845, ua flòta de naus vikingues dirigida peu Jarl Oscar que recebó lo consentiment de Pepin entà atacar e saquejar Santas. En escambi, los guerrèrs deu nòrd que ofrín lo lor sosten militau au rei rebèl.
Aquera aliança que escandalizè los cronistas eclesiastics de l’epòca, qui acusèn Pipin II d’aver abandonat la fe crestiana e de víver com un pagan au miei deus normands. Mes, d’un punt de vista militar, l’estrategia que foncionè un temps. Dab l’ajuda vikinga, Pepin II que lancè ua contraofensiva, que reconquerí Bordèu e que he recular las tropas francesas de gran part deu territòri aquitan.
Mentretant Pepin II hèva la guèrra dab los vikingues sus l’Atlantic, lo son aliat, lo joen Guilhèm de Septimània, hilh de Bernat, que portava la flama de la rebellion cap au sud deus Pirenèus. En 848, en profieitar deu caòs generau e dab lo sostien secrèt deus nòbles aquitans qui resistivan encara, Guilhèm que dintrè triumfalament a la Marca Ispanica.
Guilhèm que prengó lo contraròtle de Barcelona e Girona, en expulsar los comtes impausats per Carles lo Calb. Entà assegurar la soa posicion e la de Pepin II, non hesitè pas a demandar ajuda militara a l’Emirat de Còrdova, lo gran enemic deus carolingians au sud. Ua Aquitània independenta ligada a ua Marca Ispanica autonòma que tornava a semblar viable.
En 850, ua poderosa armada reiau de Carles lo calb que davalè cap a Catalonha. Guilhèm que ho traït per ua partida de la noblesa locau de Barcelona, qu’avèva paur de las represàlias deu rei franc e de l’inestabilitat d’ua aliança dab los musulmans. Que ho capturat en Barcelona e executat lèu. E lo ducat de Septimània que quedè practicament destrusit.
La pèrda deus comtats catalans e l’esgotament provocat peus vikingues — qui sovent èran aliats incontrarotlables e saquejavan tant las tèrras de Carles com las de Pepin — que finín per minar la resisténcia aquitana. La noblesa locau, cansada d’ua guèrra qui durava ja quasi vint ans e qu’avèva destrusit l’economia deu reiaume, que comencè a abandonar Pepin II.
En 852, lo comte Sancho II Sanxes de Gasconha que capturè Pepin II per traïson e que’u liurè dirèctament a Carles lo Calb. Lo rei franc, que causí ua mòrt civila: que’u he inclinar lo cap, que li he talhar los pèus e que l’obliguè a préner l’abit monastic. Pepin II que ho empresonat en un monastèri de Soissons.
Dus ans mei tard, en 854, lo rei rebèl que s’escapè deu monastèri e que tornè en Aquitània. Aquiu que tornè a recrutar vielhs fidèus e còlas de mercenaris vikingues entà ensajar de recuperar lo son tròn. Mes ara ^Pepin II ja non èra un rei dab ua cort organizada, messalèu un cap de banda qui lançava atacs des deus bòscs e paluns. La fin que vienó en 864. Completament isolat, refusat per la Glèisa e abandonat per la noblesa aquitana Pepin II que ho capturat per darrèr còp.
Aguest còp que non i avó pas pietat. Que ho menat a Senlis, au nòrd de París, on ho declarat oficialament «enemic de la crestianitat» per las soas alianças dab los pagans normands. Que ho empresonat en ua masmorra d’ua fortalesa reiau, on que morí quauques ans mei tard. Dab la soa mòrt en preson, la branca qui’avèva ensajat de har d’Aquitània un estat sobiran que finí per tostemps.
Entaus comtats catalans, totun, lo tragique finau de Pepin II que significava la fin d’ua epòca. La Marca Ispanica que comprengó que lo ligam dab Tolosa e Peitieus qu’èra trincat entà tostemps devath lo pes de las armas de Carles lo Calb. Mes la leiçon de la rebellion non’s perdó pas. Quan, quauques decennis mei tard, los reis francs s’afeblín davant navèras invasions, los comtes de Barcelona que non cercèn pas mei d’aliats en Aquitània; simplament que cessèn de jurar fidelitat aus reis deu nòrd e que comencèn a governar coma sobeirans independents. La semença de l’independéncia que Pipin II avèva semenat que finí per florir, d’ua manèra diferenta, a las tèrras de la Catalonha vielha.
