Biografias

ENRIC II, L’ÒME QUE PERDÈT LA FAMILHA

CAM.- Duc d’Aquitània e rei d’Anglatèrra, Enric II foguèt lo monarca d’un dels màgers territòris europèus del sègle XII. Amb una femna extraordinària, aguèt 8 filhs e una vida contrarotlada per la guèrra, la familha e la glèisa. E, se ben poguèt conservar lo poder politic, poguèt pas contunhar amb una familha unida.

Aital, la siá pròpia femna, Alienòr, duquessa d’Aquitània, se revoltèt contra el. Tanben los filhs. Un dels melhor amics, Thomas Becket, moriguèt assassinat aprés ans de discussions amb la Corona. E, segon dison qualcunes cronicaires, moriguèt pr’amor que poguèt pas pus suportar l’idèia que tanben lo sieu filh pus aimat, Joan, tanben s’èra revoltat contra el. Moriguèt quand luchava, justament contra Ricard. Un sens fin de problèmas personals brica coneguts.

Enric II nasquèt en 1133 a Le Mans, filh de Geoffrey Plantagenet, comte d’Anjau e Matilda, filha del rei d’Anglatèrra. Quand Enric I d’Anglatèrra moriguèt, la siá maire considerèt que lo tròn devia èsser per ela. Mas lo sieu cosin, Estève de Blois, li raubèt la corona. Comencèt alara una longa guèrra civila en Anglatèrra.

Per ansin, del còp que la maire luchava pel tròn anglés, lo paire governava Anjau e Normandia. Lèu aprenguèt lo jove Enric qu’òm pòt aver totes los títols del mond mas qu’aurà pas res se a pas tanben fòrça militara. Ereitèt de la maire Normandia plan jove e, aprés la mòrt del paire, venguèt tanben comte d’Anjau. Totun, encara aviá pas Aquitània.

Pr’açò en 1152 maridèt Alienòr d’Aquitània, una de las femnas pus poderosas a l’epòca de tota Euròpa. Enric sonque aviá 19 ans. Ela aviá 30. Lo maridatge cambièt tot l’equilibri politic europenc. E Enric II poguèt contrarotlar Aquitània e Peitieus, a mai d’Anjau e Normandia.

Rei d’Anglatèrra

En 1154 moriguèt Estève d’Anglatèrra e Enric venguèt rei dels angleses amb lo  nòm d’Enric II. Sonque aviá alara 21 ans. Totun, ja èra considerat coma un dels màgers princes de tot Euròpa car ara contrarotlava Anglatèrra, Normandia e Anjau e tanben Aquitània e Peitieus. Territòris de las illas britanicas mas tanben situats al continent. Lèu atacariá Gallas e Irlanda.

Contrarotlar tot aquò venguèt malaisit. L’empèri èra pas omogenèu. Sovent los territòris èran desseparats per centenars de quilomètres e los interesses dels nòbles èran desparièrs. E doncas, caliá viatjar plan per poder tot o contrarotlar plan. Lèu ganhèt la reputacion d’èsser un òme qu’èra pas jamai fatigat.

Car Enric II caçava, dirigissiá personalament la guèrra, balhava justícia e assajava de conéisser tot sus los sieus territòris. Podiá pas tot o contrarotlar dempuèi lo meteis palais. Podiá pas s’o permétre. Bastiguèt una melhor administracion reiala e los foncionaris reials s’espandiguèron per tot lo país.

Enric II tanben reformèt plan lo sistèma juridic anglés, malgrat qu’èra mai un guerrièr qu’un administrador. Çò que voliá, totjorn, èra que l’estat capitèsse. Amb 8 filhs, dont 4 òmes, Enric lo jove, Ricard, Geoffrey e Joan, lo futur, totun, venguèt brica clar, malgrat l’esfòrç del paire.

Enric Plantagenet voliá un eretièr e pr’açò balhèt territòris als filhs, mas aquestes volián gobernar. Mas Enric II encara èra viu e doncas lo problèma venguèt mai e mai grand. E Alienòr tanben voliá recuperar lo poder sus Aquitània e Peitieus. La siá familha venguèt lèu un nuclèu de discussion permanenta.

En 1173 los filhs d’Enric se revoltèron contra lo pròpri paire.

D’un autre biais, Enric II aviá nomenat lo sieu amic Thomas Becket coma nòu arquevèsque de Canterbory en 1162. Lèu Thomas comencèt a s’opausar a divèrsas politicas reialas. La discussion foguèt granda e Thomas fugiguèt a França pr’amor que pensava que lo rei lo voliá aucir. Qualques ans aprés, Thomas tornèt a Anglatèrra.

Mas lo 29 de desembre de 1170, quatre cavalièrs de la còrt d’Enric II l’assassinèron dins la meteissa catedrala de Canterbory. L’escandal foguèt gigantàs. E Becket venguèt martir. Lo tombèl venguèt ràpidament plan visitat pel pòble anglés. Lo rei Enric demorèt plan afectat car las conseqüéncias venguèron grèvas a nivèl politic e religiós.

Ans aprés, lo rei anèt a Canterbory per se far perdonar. Foguèt perdonat aprés far peniténcia. L’imatge demorèt estonanta. Un dels màgers senhor feudals angleses ara demorava umblament davant lo tombèl del sieu ancian amic. Foguèt assassinat pr’amor qu’Enric o desirava ? O foguèt tot una sòrta d’accident ? Cossí que siá Thomas Becquèt venguèt plan celèbre aprés l’assassinat.

Pasmens, lo pièger problèma encara s’èra pas debanat. En 1173 los filhs d’Enric se revoltèron contra lo pròpri paire. Enric, Ricard e Geoffrey mas pas Joan. E tanben Alienòr. Los revoltats aguèron lo sosten del rei de França, enemic d’Enric II. La guèrra foguèt politica mas tanben de familha. Mas Enric poguèt los desbrandar a totes e capturar Alienòr, que foguèt enviada a preson pendent fòrça ans.

Alienòr, duquessa d’aquitània, demorèt en preson aperaquí 15 ans. Demorava en un castèl amb de servents mas podiá pas sortir del  castèl jamai.  Enric aviá perdut la fisança amb ela. E, val pas dire, jamai tornèt a l’aimar. Las causas, totun, encara venguèron pus malaisidas.

En 1183 moriguèt Enric lo Jove. Geoffrey moriguèt tres ans aprés, en 1186, e Ricard venguèt eretièr del reialme. Mas Ricard voliá demorar en Aquitània. Lo darrièr filh, Joan, demanava qualcun territòri. Fin finala, Ricard se revoltèt contra Enric II, lo sieu pròpri paire. Amb lo supòrt de Felip II, rei de França.

Ja en 1189 Enric II venguèt plan malaut. L’armada de Ricard e Felip II aviá desbarcat en Anglatèrra e Enric sonque podiá negociar. Foguèt alara que descobriguèt que Joan tanben èra amb eles e que tanben s’èra revoltat. Aquela traïson foguèt un còp plan dur pel rei. Enric II encara aviá fòrça fisança amb Joan. Cèrts cronicaires dison que moriguèt en 1189 a Chinon aprés aquò descobrir. Aviá sonque 56 ans. Ricard venguèt rei lèu. E Alienòr venguèt liura.

Segon la majoritat de cronicaires, Enric II foguèt un grand rei. Reformèt l’administracion e la justícia anglesas e gobernèt un territòri gigantàs. Mas a nivèl personal…la realitat foguèt plan mai complèxa.  Foguèt un òme amb fòrça energia que totjorn aviá de besonh far quicòm. Viatjèt, caçèt e faguèt la guèrra totjorn car voliá gobernar amb los nòbles e los foncionaris, mas atanben amb los filhs e la siá femna. E poguèt pas jamai o far.

Enric II doncas foguèt un rei amb un territòri gigant, e una familha granda. Reformèt la Corona e cambièt l’administracion. Mas la siá femna se revoltèt e tanben los filhs. Lo màger amic qu’aguèt foguèt assassinat aprés una lucha amb la Corona. Quand moriguèt la familha encara demorava devessida. Perqué poguèt pas unir la familha ?

Los filhs, a l’epòca, èran pas sonque filhs e pro. Èran ducs e comtes. Alienòr èra pas una femna e pro. Èra una sobeirana. E lèu arrivèron las crisis politicas. Benlèu aquò pòt explicar aquela tragedia personala. Malgrat èsser brave, intelligent e amic dels amics. Tanben foguèt autoritàri e marit, paire e amic. E aquò foguèt çò que provoquèt un sens fin de batalhas e gaireben la fin del reialme.