JOAN VIIIn PALEOLÒG
CAM.- Joan VIIIn Paleològ foguèt una dels darrièrs emperaires de l’Empèri bizantin. Foguèt filh de Manèl IInd Paleològ e ne foguèt lo successor. Visquèt demest los ans 1392 e 1448.
Joan VIIIn passèt tota la sieuna vida en tot cercar d’ajuda militara per salvar l’Empèri bizantin contra los turcs otomans que ja en 1422 avián assetjat Constantinòble. Pr’açò se n’anèt a demanar d’ajuda al papa Eugèni IVn mai poguèt pas capitar a l’ora d’amassar tornarmai las glèisas ortodòxa e catolica. Malgrat aquò signèt una nòva union al Concili de Ferrara, en Forença en 1439.
La conquista de Grècia
Malgrat aquò, contunhèt la conquista de Grècia. En 1430 conquistèt Patras e en 1432 aviá ja gaireben conquistat tot lo Peloponés franc de Koron, Modnon, Nauplia e Argos. Se maridèt tres còps. Lo primièr còp maridèt Anna de Moscòu, filha del grand duc Vasili Ir (1414). En 1421 maridèt Sofia de Montferrat e en 1427 Maria Commena, filha de l’emperaire Alexis IVn de Trebisonda. Aguèt pas cap filh e lo nòu emperaire foguèt lo sieu fraire.
Lo màger viatge que realizèt foguèt quand se n’anèt a Occident per demanar d’aliats. En 1438 èra a Florença mas poguèt pas recebre cap d’ajuda finala. Aguèt una cultura classica e aimava plan los cavals e la caça. Plan abans, en 1414, se n’èra anat al Peloponés grèc. Ailà recebèt lo prince otoman Mustafa Çelebi, revoltat contra lo sieu fraire Mehmed Ir. L’enviarà coma presonièr a l’illa de Lemnos.
Visitèt sovent lo monastèri del Mont Athos e se n’anèt en 1417 a Morèa per luchar contra los senhors feudals latins. Joan VIIIn e lo sieu fraire conquistèron lèu lo principat. Puèi comencèron a restaurar l’Hexamilion o mur grèc. Puèi se’n tornèt a Constantinòble.
En 1421 lo sieu paire lo nomenèt co-emperaire. Pendent la guèrra de succession otomana conquistèt tornarmai totas las tèrras europèas dels otomans mas quora desbarquèt en Asia foguèt lèu desfachat a Broussa. Pauc après la capitala bizantina èra tornarmai assetjada pels otomans.
Lo 24 d’agost de 1422, los otomans assautan la vila. Los bizantins ganhan la batalha e en setembre los otomans se retiran. Quora los turcs atacan, Tessalonica es balhada als venecians pr’amor que los bizantins pòdon pas pus la defensar. Es alara quand Joan VIIIn decidís se n’anar a l’Euròpa occidentala per demanar d’ajuda militara.
Amb lo paire encara viu, Joan VIIIn signarà la patz tornarmai amb los otomans en escambi de cèrtas pèrtas territorialas. Son paire morirà en 1425 e Joan serà confirmat coma nòu emperaire. La situacion es critica e l’Empèri sonque demòra real al torn de XConstantinòble e Morèa e qualcunas illas de la mar negra.
En 1443 lo sieu fraire Teodor IInd ataca Grècia mas los otomans atacan l’Hexamilion, l’assautan e lo crosan per, après, se’n tornar al sieu territòri. Malgrat que Morèa demorarà encara qualcunes ans jos soberaneitat bizantina se pòt pas pus defensar contra los otomans. Tessalonica serà conquistada pels turcs en 1430 après un sètge de set ans. E demana un concili al papa per amassar tornarmai las glèisas ortodòxa e catolica.
Lo concili serà pas fach fins a l’an 1437 a Ferrara. Los bizantins demanan alara ne far un autre a Constantinòble. L’afar es malaisit pr’amor que los catolics considèran los ortodòxes d’erètges. Lo concili contunharà en 1438.
La discussion teologica, totun, ven màger, e en 1439 es causit lo contunhar a Florença. Quand los bizantins reconeisson, fin finala, l’autoritat papala, l’union es proclamada a la catedrala de Santa Maria dei Fiore. Puèi, en 1440 se’n tornarà a Constantinòble.
Lo meteis Demètri, fraire de Joan VIIIn serà causit coma cap de la resisténcia ortodòxa a aquela union. Arribarà a assetjar Constantinòble amb l’ajuda otomana. Totun, lo sètge capitarà pas e serà arrestat. D’un autre costat, lo papa Eugèni IVn lença una crosada en 1444 per salvar Constantinòble. Una flòta veneciana se n’anarà a grècia e 20.000 òmes, dirigits pel rei ongrés Ladislas III, marcharà vèrs la frontièra, mas lo 10 de novembre los turcs ganhan la batalha de Varna e aucisson lo meteis reis d’Ongria. Als Balcans sonque demòran Joan VIIIn e Joan Hunyadi, regent d’Ongria los sols reis capables de defensar la cristianitat dels turcs.
En 1447 Joan Hunyadi es mòrt a la batalha de Kosovo e Joan VIIIn Paleològ morirà quora la situacion es pus dangièrosa. La sieuna imatge a l’istòria encara uèi es polemica. Per qualcunes istorians aguèt fòrça qualitat coma emperaire malgrat que las pèrtas territorialas foguèron gigantassas. Per Loís Bréhier « foguèt plan brave mas poguèt pas res far ». Per d’autres encara, dont MacGillvray Nicol foguèt pas un bon emperaire. Per l’istorian Runciman, encara foguèt un emperaire malurós. Cossí que siá après Joan VIIIm i aguèt sonque un darrièr emperaire bizantin e sonque pr’açò la sieuna biografia es ja importanta dins l’istòria medievala europèa.
