LO LIBRE DE KELLS

CAM.- Lo libre de Kells (en irlandés Leabhar Cheanannais), atanben conegut amb lo nòm de Libre de Columba, es un dels màgers joièls que daissèt l’edat medievala. Es un manuscrit illuminat en latin qu’a las quatre parts del Nòu Testament a mai de divèrsas listas e d’autres tèxtes. Foguèt escrit en Irlanda o benlèu Escòcia e poiriá aver estat escrit aperaquí l’an 800.

Uèi lo jorn lo libre de Kells es considerat una òbra mèstra de la calligrafia occidentala e tanben de l’art de l’illuminacion. Lo sieu nòm a coma origina l’abadiá de Kells, en Irlanda, ont demorèt pendent sègles. Uèi pòt èsser espepissat a Dublin, la capitala d’aquel país. Las sieunas illustracions son plan complèxas e brica abitualas.

La decoracion del libre amassa cèrta iconografia crestiana europèa a mai d’autres motius artistics considerats sonque irlandeses. I an figuras d’umans, d’animals e tanplan d’autras bèstias miticas amb de colors plan vivas. Qualcunas an d’elements decoratius mendres que fan referéncia totjorn a de simbòls crestians.

340 paginas d’art

Lo libre a 340 fuèlhas escrichas per davant e endarrièr, çò que vòl dire qu’a 680 paginas. I a dètz paginas qu’an d’illustracions plan bèlas e sens cap linha escricha. En mai d’aquò cada capitòl comença amb una paraula e la primièra letra es tota una òbra d’àrt. Òm pensa que foguèt escrit, almens, per tres autors.

Uèi lo jorn lo libre de Kells pòt èsser admirat al Trinity College de Dublin ont se pòdon veire sonque doas paginas, que son cambiadas cada 12 setmanas. Pasmens, tanben pòt èsser legit dins una version digitala.

L’abadiá de Kells, ont demorèt lo libre pendent sègles, foguèt bastida en l’an 807 e poiriá èsser estat escrit per remembrar la mòrt de Sant Columba, que moriguèt en l’an 597. Mas los cercaires son pas encara d’acòrd sus lo luòc ont foguèt escrit; qualcunes dison qu’a Kells, d’autres a Iona e d’autres encara en un monastèri en Escòcia. Cossí que siá, l’abadiá de Kells, ont èra lo libre, foguèt sacada pels vikings tanben al sègle IXn, e la sieuna supervivéncia foguèt un vertadièr miracle.

Ailà demorèt fins a l’an 1654, quora l’abadiá foguèt destruïda per òrdre del general anglés Cromwell. Lo libre, totun, foguèt menat a Dublin e demorèt en una anciana librariá fins al sègle XIXn. Puèi foguèt admirat per la meteissa reina d’Anglatèrra e venguèt pr’açò celèbre. Uèi es considerat coma un dels màgers exèmples d’art escrit medieval e, se lo temps o permet –car foguèt tornat a cóser divèrses còps- , o contunharà d’èsser pendent lo futur.

Fotografia  Principala: Manuscript Nerd/CC