GUILHÈM Xn D’AQUITÀNIA
CAM.- Foguèt conegut coma Guilhèm lo Tolosenc o tanben lo Paladin, e nasquèt en l’an 1099. Foguèt lo darrièr comte de Peitieus de la dinastia Ramnulfida. Demest 1126 e 1137 foguèt conegut coma Guilhèm VIIIn, comte de Peitieus mas tanben Duc d’Aquitània (Guilhèm Xn). A Gasconha, pasmens, foguèt conegut coma Guilhèm Vn de Gasconha. Foguèt lo filh de Guilhèm lo Trobador e Felipa, filha del comte tolosenc Guilhèm IVn. Tanben es plan conegut a l’istòria medievala occitana pr’amor que foguèt lo paire d’Alienòr d’Aquitània.
De las sieunas campanhas militaras cal soslinhar l’aliança que formèt amb lo comte d’Anjau per luchar contra Normandia. E se aquela campanha foguèt plan aisida se debanèt pas çò de meteis amb lo sieu vassal meridional d’Aunis, Isembèrt de de Châtelaillon. Lo forçar a acceptar la sieuna soberaneitat demorèt d’annadas.
Ja abans de morir èra plan celèbre, e quand moriguèt en 1137, quora èra pelegrinant a Sant Jacme de Compostèla demanèt, abans de morir poder maridar la sieuna filha Alienòr amb lo filh de Felip IVn, rei de França. Après la sieuna mòrt, la legenda entraïnèt una vida encara mai gloriosa.
Una epòca de guèrra
Guilhèm VIIIn de Peitieus comencèt lo regnat quora caliá faciar las atacas del rei francés, Loís VIn, a Aquitània, que defensava l’evesque de Clarmont d’Auvèrnha. Lo rei francés brutlèt Montferrand e assetgèt Clarmont. Après aquò se declarèt tornarmai vassal del rei dels franceses.
En 1135 s’alièt amb lo duc d’Anjau Jofré Vn, lo Bèl, que ja demanava la corona d’Anglatèrra e de Normandia sens poder capitar. Alara qualcunes senhors feudals d’Anjau profechèron lo moment per tornar a aver mai d’autonomia. Isembert de Châtelaillon ataquèt Teobald de Blaison, vassal sieu, que demorèt barrat al castèl de Mirabiau. Guilhèm VIIIn i anèt pas per l’ajudar e calguèt liurar lo castèl, pr’amor que Guilhèm voliá pas trincar l’aliança amb lo comte d’Anjau. E Mirabiau foguèt annexat a Anjau.
En setembre de 1136, totun, ajudèt Jofré Vn a conquistar Normandia. Quora tornèt de la cmapanha, calguèt punir lo comte d’Engoleime que voliá conquista mai de territòri. Puèi comencèt lo pelegrinatge a Sant Jacme de Compostèla mas i arrivèt pas pr’amor que moriguèt quora èra encara en camin. Abans de morir, pasmens, demanèt a totes de maridar la sieuna filha Alienòr amb lo filh del rei francés.
Pr’amor del sieu testament balhèt totas la sieunas tèrras a Alienòr, mas demanèt al rei de França de la suenhar fins que foguèsse major d’edat. Aquò aviá coma causa que lo sieu fraire, Raimond d’Antioquia tanben demanava la sieuna corona.
Aital foguèt la vida de Guilhèm Xn d’Aquitània e Vn de Gasconha. Filh de paire plan celèbre (pr’amor que lo sieu paire foguèt l’escandalós Guilhèm IXn d’Aquitània) e paire d’una de las femnas pus celèbras de l’edat medievala, Alianòr d’aquitània. Moriguèt plan jove, als 39 ans e tota la sieuna vida luchèt contra d’autres. Quora moriguèt abans d’arribar a Galícia, voliá se far perdonar, segon una cronica, tot çò de marrit qu’aviá fach pendent la campnaha de Normandia.
Foguèt aimant de las arts e la musica. Balhèt la sieuna proteccion als trobadors Marcabrun e Cercamon, qu’escriuràn de cançons per remembrar la sieuna trista mòrt. Aprés la siá mòrt venguèt legenda pr’amor de tot aquò e que foguèt confondut amb Guilhèm de Gelona e Guilhèm de Maleval.
