DE CEMENTÈRIS CATARS
Francesc Sangar.- Los catars sentián pas cap de simpatia vèrs al còrs uman, qu’èra considerat coma una òbra del demòni e una preson de l’arma. Mas, quinas èran lors costumas funeràrias? L’estudi realizat demòstra pas qu’aguèsson un comportament desparièr al dels catolics. La majoritat dels bons òmes e bonas femnas èran sepelits en los meteisses cementèris que los catolics. Mas segon qualqunes estudis, son estats localizats tres cementèris, a Lhordat, a Montesquiu e a Puèglaurenç, mas son estadas pas encara trobadas lors ubicacions. Sembla tanben que los catars de l’aristocracia podián èsser estat sepelits en de cementèris privats, abitualament en de jardins dels castèls e grandas bastissas.
Taücs de fusta
Los catars èran enterrats coma totes, dins de taücs de fusta o en de caissas de pèira, segon la disponibilitat economica de la familha del defunt. E acostumavan pas a tornar al cementèri per far qualquna sòrta d’aumenatge, e trobam aicí una diferéncia respècte dels catolics. Se l’arma èra reïncarnada en un autre còrs, lo cadavre del defunt èra simplament una carn que tendiá cap a la descompausicion e meritava pas cap de consideracion.
Sus la polemica de las croses al costat, devèm pas desbrembar que los catars cresián pas que Jèsus foguèsse estat crucificat, pr’amor qu’èra un angel sens còrs. La consequéncia èra qu’eles cresián pas nimai veneravan la crotz, e las amassadas al bòrd dels defunts catars devián èsser de catolics enterrats en la meteissa ubicacion. Aquelas croses èran esculpidas dins d’estelas en forma de disc, sustot al territòri del Lauragués.
Mas per fòrça « eretges » lo repaus etèrn del sieu còrs èra pas possible. Après lo començament de la crosada l’an 1209, e coma un instrument d’intimidacion, repression e paur, los acusats de « eretgia » èran desenterrats, jutjats e s’èran declarats colpables (èra abitualament aital) brutlats en un lenhièr public.
Coma exemple, avèm l’istòria d’Arnau de Castellbó e la sieuna filha Ermesenda, a Catalonha, que foguèron desenterrats fòrça ans après lors mòrts, jutjats e condemnats, e lors còrpses cremats publicament, del temps que los cendres èran lançats al vent. Aquela barbariá provoquèt una indignacion enòrma contra l’Inquisidor General de Catalonha, Pere nomenat « lo de la Cadireta ». Los abitants obliguèron l’inquisidor a sèire sus una cadièra ont foguèt ligat e acalhauat fins a la mòrt. Mas existiguèron malurosament mai de cases similars al d’Arnau de Castellbó e la siá filha.
Qualqunes sègles après gaireben es impossible poder trobar d’enterraments de catars, e son abitualament mesclats amb enterraments de catolics. Lo grand emplaçament « funerari » dels bons òmes e las bonas femnas seriá benlèu lo prat dels Cremats al bòrd de Montsegur, ont foguèron executats aperaquí dos cents cresents l’an 1244.
