“KALEVALA”, L’EPOPÈIA NACIONALA FINLANDESA

Francesc Sangar.- Pendent lo sègle XIX, fòrça nacions europèas recuperèron las siuenas tradicions literàrias popularas e istoricas. A Finlàndia, aquela recuperacion creèt una granda òbra literària, lo “Kalevala”, una epopèia amb de claras reminiscéncias dels ancians cants de gèsta medievals.

Foguèt escricha per l’istorian Elias Lönnrot e publicada pel primièr còp l’an 1835. Aquela òbra utilizèt coma fònts los contes e legendas oralas transmeses dempuèi sègles, basicament de la region de Carèlia (a l’ora d’ara repartida entre la meteissa Finlàndia e Russia) e qualques compilacions parcialas realizadas anteriorament per rapsòdes coma Arhippa Perttunen o Ontrei Malinen.

32 poèmas

La version originala del “Kalevala” compreniá de 5.052 vèrses agropats en trenta dos cantics o poèmas. Mas la version definitiva de l’an 1849, fòrça mai vasta, incorporava una quantitat finala de 23.000 vèrses en cinquanta cantics. Tota una òbra monumentala.

Los sieus personatges mòstran la diversitat del comportament uman e los impactes dels eveniments dins las siuenas pròprias vidas. Coma exemple, citam lo ferrièr Ilmaniren, qu’amb solament un jorn de vida, ven un inventor capable de crear una sòrta de molin magic nomenat Sampo.

Väïnämöinen es un rapsòde ancian e savi, qu’explica en lo sieu cant l’origina de l’Umanitat e del Mond, e que viu alterat per l’amor envèrs la domaisèla de Pohjola, un tenebrós e gelat territòri fictiu, origina de totas las desgràcias.

Lemminkäinen representa un jove atractiu, mas que sap pas s’afrontar amb las dificultats que tròba pendent la siuena vida, e que possedís l’estranh poder de convertir la sabla en pèrlas.

L’epopèia mòstra tanben un panteon de divinitats paganas ancianas, amb Ukko coma principala e acompanhada dels autres dieus “tematics” coma Tuoni, la divinitat de la mòrt o Tapi, dieu dels bòsques.

Coma los dieus de la mitologia grecoromana, los personatges “umans” e los “divins” del “Kalevala” mòstran de las grandesas e de las misèrias umanas, e venián un exemple per aqueles qu’escotavan las siuenas istòrias, o legisson lo libre.