LO LIBRE DE LA NATURA (1349)
CAM.- Lo libre de la Natura, atanben conegut en alemand coma Das Buch der Natur, es un libre scientific escrich en latin e publicat en sègle XIVn per Konrad von Megenberg, un cercaire e escrivan nascut a Mainberg, prèp de Schweinfurt, en Baviera, en l’an 1309. L’autor moriguèt en Ratisbona en 1374. Megenberg aviá estudiar en l’Universitat de París filosofia e teologia e puèi foguèt mèmbre del Conselh Municipal de Ratisbona. Almens escriguèt mai de 30 libres.
Lo libre a influéncias del libre Liber de natura rerum, escrit al sègle XIIn. Totun qu’es un libre plan original car l’autor devessiguèt lo libre en uèch parts dont anatomia, lo cèl e las planetas, zoologia, d’arbres, d’èrbas, pèiras e metals e d’aiga. Lo libre doncas vòl aufrir la coneissença de l’epòca com faràn après las primièras enciclopèdias europèas al sègle XVIIIn.
Lo libre de la Natura foguèt plan legit almens fins al sègle XVIn. La primirèra edicion es de l’an 1475. A 12 illustracions pintadas. Una d’aquelas es la descripcion de la planeta e los sèt anèls que la dessepàran del cèl. Puèi d’autras imatges descibon d’animals, d’insèctes e d’umans. Cada capítol comença amb una letra màger e puèi lo tèxt.
Un libre scientific
Malgrat qu’uei es conegut sonque amb lo nòm de Libre de la Natura, a l’epòca foguèt publicat amb lo nòm de He nach volget das Puch der Natur e signat per Conradus Megenbergensis. Uèi es un libre considerat plan important per l’istòria de la sciéncia medievala e tanben per l’istòria de la pensada umana.
L’autor aguèt coma referéncia lo libre De naturis rerum, descrit en 1263 per Tomas de Cantimpre. Mas tanben publiquèt las sieunas observacions pròprias e encara revisèt lo libre del primièr. L’òbra es una amassada de tota la sciéncia de l’epòca e es lo primièr libre scientific escrich en alemand. Uèi i a fins a 18 còpias del libre a Munich.
Lo primièr còp que foguèt imprés es l’an 1475, quora foguèt publicat a la vila d’Ausborg. Foguèt tornat a editar encara 6 còps abans de l’an 1500. Qualcunas d’aquelas edicions an de bèlas illustracions. Puèi, foguèt pas tornat a imprimir fins a l’an 1861. Uèi tanben i a una edicion modèrna publicada en 1897.
Lo libre es un estudi primièr de l’anatomia umana abans de parlar de la planeta es los èsser vius que i a dins ; las planetas, d’astronomia e la metreologia, la zoologia, lo mond dels arbres, çò es botanica, de plantas e de pèiras (geologia) a mai d’un capítol final sus la tipologia dels metals. E, malgrat que pòt pas èsser classificat coma enciclopèdia, qualcunes expèrts parlan « d’una vertadièra òbra enciclopedica europèa, una de las primièras e tanben une de las pus ancianas, çò que fa d’aquel libre un objècte cultural istoric fòrça important, mai encara quand foguèt escrich a l’edat medievala ».
