DE FEMNAS ESCRIVANAS
CAM.- Un recent estudi confirmèt que mai de 110.000 manuscriches medievals foguèron copiats per de femnas anominas e lo fach pòt cambiar l’imatge qu’avèm de la transmission de la cultura a l’edat medievala. Car, la majoritat dels còps pensem que los libres foguèron plan copiats per de monges en de monastèris. Aquesta imatge demorèt sègles, mas semblariá ara que foguèt realizada per de femnas e pas per d’òmes.
L’estudi analizèt mai de 23.000 nòtas que los escrivans medievals realizavan a la fin dels manuscriches e confirmèt que, almens, 1,1% de totes los manuscriches europèus occidentals dels sègles IX e XVII foguèron copiats per de femnas. E aquò poiriá èsser sonque lo començament. Pr’amor que se pensa que mai de 10 milions de libres foguèron copiats pendent mai de 1.000 ans a l’Euròpa occidentala.
La majoritat d’aqueles tèxtes existís pas pus, mas encara n’i uèi a 750.000. L’estudi foguèt realizat per una còla de cercaires de l’Universitat de Bergen, a Norvègia, que poguèt identificar aquelas nòtas almens 254 cops e confirmèt que foguèron realizadas per de femnas. Aquò vòl dire que 110.000 manuscriches medievals (e qu’encara ne demòran 8.000 uèi) serián estats copiats per de femnas.
Una descobèrta importanta
La tròba es importanta pr’amor que pòt cambiar l’imatge collectiva qu’avèm sus aquela epòca. Foguèt pas totjorn un mond masculin, pr’amor que las femnas tanben aguèron de ròtles plan mai actius de çò que se pensava. Tanben al mond de la cultura. Las femnas s’identifiquèron coma scriptrix o soror o tanben amb lors noms.
La chifra pòt semblar pichona mas es plan importanta. Benlèu siá màger pr’amor que fòrça femnas volguèron pas signar los manuscriches amb lor nom. L’estudi tanben confirmèt que i a de mai en mai de nòtas a la fin dels manuscriches dempuèi lo sègle XV, quand los libres europèus començan a èsser escriches de biais general mai en las lengas europèas e pas en latin. Aquò foguèt una bèla escanseça per fòrça femnas occitanas, catalanas, francesas, castelhanas, alemandas o anglesas.
Segon los cercaires, la necessitat social poguèt amb los prejudicis estructurals d’aquela societat medievala. E las femnas escriguèron mai en mai de libres. Benlèu pr’amor qu’avián mai de cultura que cèrts òmes. I avián de femnas que trabalhavan en de libres pas sonque als monastèris, mas tanben en de vilas e vilatges. E tanben i aguèron de femnas que realizavan de miniaturas pels libres e encara de femnas autoras.
En 2019 foguèt descobèrt lo còs d’una femna sepelida a Alemanha amb de lapislazuli a las dents, çò que voliá dire que trabalhèt en d’imatges de libres. E aquò tanben fa pensar perqué tans libres medievals uèi i son pas pus.
Dempuèi lo sègle XVI fòrça libres escriches per de femnas patiguèron lo brutlatge pr’amor de sacatges religioses o d’atacas a la cultura pas estrictament catolica. Mas ara aquela chifra obrís un sens fin d’escasenças. Pr’amor que pòdon èsser estudiats los libres geografics, cronologics, regionals e locals, a mai de mapas amb una nòva vision.
Totun, aquel trabalh femenin, foguèt realizat sonque en de tèxtes religioses, juridics o literàris ? Podián las femnas causir los libres o pas ? Quants foguèron copiats e quants escriches per de femnas ? L’istòria de l’edat medievala tanben es, dempuèi uèi, una chifra que cambia l’istòria que demòstra que los libres copiats per de femnas foguèron brutlats solament pr’amor que foguèron copiats per de femnas. E aquò tanben forma part de l’epòca medievala.
