LA CÒSTA DELS SWAHILIS
CAM.- Es pas Euròpa. Mas cal apondre lo ròtle clau qu’aquesta còsta africana aguèt al long de tota l’edat mejana. Foguèt un nuclèu clau a l’ora de parlar de comèrci a l’ocean indian mas tanben pr’amor de la relacion amb lo continent europèu. Parlam de la còsta swahili, tanben coneguda a l’epòca coma la còsta dels swahilis.
Aital, e al long de mai de 3.000 ans d’istòria, lo vent menèt de vaissèls regularament a la còsta orientala africana. L’aiga tranquilla de las siás badiás i ajudèc totjorn. Foguèt aital com, ja abans de la naissença de Crist, i avián d’escambis comercials prigonds entre Índia, China, Africa e Arabia e, puèi, Euròpa. La resulta foguèt una civiizacion originala e pacifica.
Un ocean amb fòrça istòria
L’istòria medievala pas europèa es encara uèi brica coneguda en general. Al nòrd de l’ocean indian, lo mar d’Oman ocupèt un ròtle clau a la region. I arribèron de vaissèls comercials des de fa mai de 4.000 ans. Los primièrs que hi arribèron cercavan encens e espècias, plan demanadas a Mesopotamia e l’Egipte ancian.
Mai tard, tanben los vaissèls grècs s’i acostèron pr’amor que tanben volián una part d’aquel comèrci. De’n primièr los grècs ancians e mai tard los grècs modèrns. E foguèt pas fins al sègle VIIn que los comerciants arabis desplacèron los darrièrs comerciants grècs e romans.
Los arabis, aprés un temps, bastiguèron centres comercials a la vilas que i aviá davant de la còsta africana orientala. Sovent tanben a la còsta del continent mateis, malgrat qu’èra un risc per las siás vidas (i aviá la menaça regulara de l’ataca de las tribús de l’interior, que quand atacavan aucissián totes los estrangièrs que trapavan als fòrts comercials). Foguèt aital com foguèt fondada Kilwia (Tanzania), que puèi venguèt celèbra pr’amor de l’aur mas tanben l’evòri.
En l’an 950 una ondada de persans que migravan pr’amor de rasons religiosas arribèt a la còsta dels swahilis. Èran nomentats Shiruzis e bastiguèron primièr de vilatges, aprés de vilas e, fin finala, de palais. E foguèron reconeguts al mond de l’Islam coma un mai.
Lors descendents èran abitants mesclats d’un mond (l’interior african) e un autre (l’islamic), que començèron a parlar lo swahili, una lenga ibrida qu’ajudava los comerciants a ganhar encara mai. Swahili vòl dire en aquesta lenga “la nacion del flume”. Lèu lo swahili foguèt utilizat a tota activitat comerciala d’aquela còsta, que venguèt mai celèbra encara.
Quand i arribèt Vasco da Gama en 1498 la còsta poguèt pas resistir la tecnologia occidentala. E foguèron conquistadas divèrsas vilas pels portugueses. Al còp, los abitants de la region patiguèron durant decadas (des de lo sègle XVIn) l’ataca pirata de la populacion de las illas Comores, un centre en defòra de la llei fondat sus la guèrra e lo sacatge e pas lo comèrci, com òc se debanava en çò dels swahilis. Encara en l’an 1898 Oman contrarotlava la còsta entièra, que demorèt colonizada pels alemands en tot esperar l’arribada del torisme actual.
