L’ESQUISMA D’OCCIDENT, DOS PAPAS A L’ENCÒP
Francesc Sangar.- Pendent setanta ans (1309 – 1377), los Papas catolics avián residit a la vila occitana d’Avinhon e la siuena bona relacion amb la monarquia francesa èra estada fòrça evidenta. Gregòri XI aviá tornat a Roma e quand moriguèt l’an 1378 foguèt convocat lo conclau per decidir lo nòu Papa.
La populacion de la vila del Tibre voliá un Papa italian, après fòrça Papas franceses, e per evitar de problèmas, lo conclau escuelhèt rapidament Urban VII, qu’èra conegut per lo sieu caractèr conflictiu e sevèr.
Los cardinals franceses acceptèron pas aquel resultat e a la vila italiana de Fondi escuelhèron un autre Papa, Clamenç VII, qui tornèt a Avinhon e que preteniá manténer la bona relacion amb la Corona francesa.
Dos Papas? A qui devèm aubedir? Èra la question que totes los crestians catolics prononciavan. Fin finala, cada rei de l’Euròpa occidentala decidiguèt aubedir un dels dos, segon lors preferéncias politicas. Una nòva mapa d’una Euròpa occidentala dividida.
Una mapa europèa nòva
Amb lo Papa Clamenç VII d’Avinhon èran França (evidentament), Castelha, la Corona d’Aragon, Portugal, Nàpols, Savòia e Escòcia, del temps qu’amb lo Papa Urban II de Roma contunhèron lo Sant Empèri Roman Germanic, Anglatèrra, Ongria, los estats del centre e del nòrd de la Peninsula Italiana e los reialmes nordics. Cadun d’eles se considerava lo legitim pontife de la Glèisa Catolica e foguèron succedits per d’autres que contunhavan lors linhas de succession.
Mas los problèmas augmentèron quand, per evitar aquela lucha e los conflictes d’interèsses entre ambedós Papas en cada moment, se decidiguèt convocar un nòu concili a Pisa l’an 1409 per escuélher un tresen Papa e configurar una sòrta de poder partejat pels tres. Alavetz lo Papa d’Avinhon èra Beneset XIII e lo de Roma Gregòri XII.
Foguèt escuelhut Alexandre V, mas la situacion èra mai conflictiva, per un afrontament entre los tres Papas. Aquela lucha menaçava amb la fragmentacion totala del mond catolic e l’imatge èra pas positiva davant los fisèles. Semblava (èra) una guèrra pel poder, fòrça aluenhada dels interèsses esperitals.
Foguèt fin finala convocat un autre concili a Constança entre los ans 1414 e 1417 e depausèt o acceptèt los renonciaments dels tres pontifes d’aquel moment e l’eleccion d’un nòu e unic, Martin V, qu’atenhiá unificar lo cristianisme catolic. Aquel nòu Papa mantenguèt la residéncia tradicionala a Roma.
Mas Beneset XIII (lo “Papa Luna” pel nom de familha), que foguèt depausat, acceptèt pas la resulta finala, e decidiguèt partir a la vila valenciana de Peníscola, ont residiguèt fins a la siuena mòrt l’an 1423. Malgrat las tòcas d’unitat del Concili de Constança, foguèt reconegut coma Papa per Castelha, la Corona d’Aragon (evidentament) e per Escòcia. Aqueles reialmes après la mòrt de Beneset XIII, tornèron a l’obediéncia a Roma.
