LO SEGOND PLANTAGENET
CAM.- Ricard Ir d’Anglaterra e d’Aquitània foguèt rei d’Anglaterra e duc d’Aquitània dempuèi lo julhèt de 1189 e fins al jorn de la sieuna mòrt. Tanben foguèt duc de Normandia e de Gasconha, senhor d’Irlanda e de Chipre, comte d’Anjau e de Nantas.
Ricard Ir (1133-1199) es plan mai conegut coma Ricard Còr de Leon pr’amor que foguèt plan brave pendent la batalha quora foguèt lo cap de l’armada crestiana pendent la Tresena Crosada a Tèrra Santa. De còps tanben foguèt conegut coma Ricard Oc e Non, literalament, en occitan, pr’amor qu’èra la sieuna lenga mairala e utilizèt aquesta lenga per escriure qualcunas poesias.
Cal remembrar que Ricard 1r foguèt lo tresen filh d’Enric IInd d’Anglaterra e Ir d’Anjau e d’Elienòr d’Aquitània. Çò de mai segur es que nasquèsse al palais de Beaumont, lo palais que los sieus aujòls avián a la vila anglesa d’Oxford.
Lo primièr despartiment
En 1169 Enric IInd despartiguèt los sieus territòris e balhèt a Ricard Ir Peitieus, Perigòrd, Lemosin e Gasconha. Aital foguèt reconeissut pel comte de Tolosa en 1173. Aquel foguèt lo primièr còp que Ricard se revoltèt contra lo sieu paire amb lo sieu fraire Jofre. Amb eles i avián tanben los senhors de Lusinhan, Civrè, Mauleon e Toarts.
Totun, la revòlta finiguèt lèu, en 1174, e tanben foguèron perdonats lèu per Enric IInd. En 1177, a mai, Ricard aguèt lo títol de Comte de la Marcha.
El 1180 lo paire demanèt als autres fraires de jurar fidelitat al sieu fraire Enric mas Ricard volguèt pas e i aguèt un conflicte fins a 1184, quora Enric moriguèt de malautiá. Ricard deviá èsser alara l’ereitièr principal mas per aver mai de fòrça Ricard s’alièt amb lo rei de França, Felip IInd e signèt lo Tractat de Chasteurós que lo daissava gaireben coma senhor independent d’Aquitània.
En 1189 Ricard e lo sieu aliat francés tornèron a se revoltar contra lo paire. En junh d’aquel an los franceses conquistavan Tors. Lèu foguèt signada una patz, ont Ricard foguèt reconeigut coma ereitièr. Totun, Auvèrnha, Essaudun e Graçay (en Berric) foguèron balhadas a la corona francesa.
Segon qualcunas cronicas, quand Enric IInd d’Anglatèrra demanèt al rei de França una lista amb los nòms dels revoltats e veiguèt que tanben i aviá lo nòm del sieu autre filh Joan (sens Tèrra) aguèt una granda colèra e moriguèt en 1189.
Rei d’Anglatèrra
Ricard foguèt coronat a Westminster en setembre de 1189. Pendent la coronacion, qualcunes josieus volguèron li balhar de presents mas foguèron atacats pels cavalièrs del rei. Lèu tot Londres comencèt a secutar los josieus. Lo chaple foguèt òrre.
Puèi Ricard se n’anèt a la crosada amb los senhors de Peitieus (Lusinhan, Chovigni e Chasteurós) e daissèt a la sieuna maire Elienòr coma regenta d’Aquitània.
Un còp a Sicília, luchèt contra Teucred, qu’aviá raubat lo tron de l’illa a Constança, fraira de l’emperaire germanic Enric VIn. Lèu tancred liurèt la sieuna fraira (qu’èra en preson) a Ricard, mas poguèt pas solucionar lo problèma legal del govèrn de l’illa de biais definitiu. Fin finala, conquistèt tota l’illa e puèi la venguèt als cavalièrs templièrs.
En 1191 Ricard participèt al sètge d’Acre (1189-1191) mas tombèt malaut de disenteriá. Quora los austrians volguèron tornar a cambiar la situacion politica de Chipre los angleses e occitans lancèron la bandièra austriaca al sòl e lo duc d’Àustria abandonèt la crosada plan coleric contra Ricard Còr de Leon.
En 1192 signèt la patz amb Saladin e aquò permetèt la dintrada de pelegrins a Jerusalèm. Quora se’n tornava vèrs Euròpa calguèt se vestir coma cavalièr templièr pr’amor qu’aviá paur de l’emperaire bizantin car Chipre èra estada bizantina fins alara.
Lo viatge en vaissèl lo menèt a prèp d’Aquilea e calguèt crosar Àustria. Ailà foguèt fach presonièr per Leopold d’Àustria, que lo balhèt a l’emperaire germanic Enric VIn. L’emperaire demanèt fòrça argent per la sieuna libertat, un argent qu’arrivèt pas fins a 1194.
Un còp en Aquitània comencèt tornarmai la guèrra contra França Malgrat ganhar las batalhas der Tors e Lòchas, foguèt nafrat en Chasluç en 1199 e i moriguèt. Joan sens Tèrra, lo sieu fraire mai jove foguèt nomenat eretièr del reialme.
Una vida polemica
En 1191 Ricard maridèt Berenguera de Navarra, e aguèt un filh illegitim, Felip de Conhac. E trabalhèt plan amb los trobadors. El meteis daissèt doas poesias : Ja nuls hom pres non dira sa razon, e un autre sirventés dirigit al delfin d’Auvèrnha.
Segon l’expèrt Martín de Riquer, i a diferéncias entre ambedoas poesias que demòstran que la poesia deidcada al delfin d’Auvèrnha, malgrat èsser estada escrita en francés èra anterior a la primièra poesia mas que tanben i a cèrtas paraulas que fan pensar que la poesia en francés tanben foguèt escricha per Ricard Còr de Leon, mlagrat qu’en una lenga qu’èra pas la sieuna, mas que tanben la parlava.
Uèi, mai 8 sègles aprés, se òm demana lo nòm d’un rei famós de l’edat medievala, fòrça personas encara dison Ricard Còr de Leon, malgrat èsser pas angleses, occitans o franceses. Çò que vòl dire que lo sieu remembre encara es viu, plan viu, sègles aprés la sieuna mòrt.
Fotografia principala: SPORST/CC
