LA GUÈRRA DE FLANDRA (1297-1305)
CAM.- La guèrra entre Flandra e França que demorèt demest los ans 1297 e 1305 foguèt un dels conflictes pus importants de començaments del sègle XIV a l’Euròpa occidentala. Comencèt quora lo nòu rei de França, Felip IVn, decidiguèt sosmetre, fin finala, la region de Flandra – nominalament francesa dempuèi l’an 843 mas de facto independenta fasiá decadas.
A l’epòca, Flandra aviá qualcunas de las vilas pus ricas d’Euròpa dont Bruge, Gent, Ypres, Lille e Douai. Aquestas vilas assjèron en tot moment de demorar independentas del comtat de Flandra e de l’aristocracia regionala flamenca. Èran contrarotladas per de patricis o per l’union de trabalhaires urbans, tanben coneguts coma guildas. Dempuèi 1288 Felip IVn de França adoptèt de nòvas talhas per la region e la tension demest lo comte de Flandra, Guy de Dampierre, e lo rei francés, cresquèt.
D’un autre costat, Anglatèrra aviá perdut Maine, Anjau, Normandia e Peitieus al Tractat de Patz de Paris de 1259, mas contunhava d’aver lo pé a las illas de Canal e lo Ducat d’Aquitània, malgrat qu’èran de territòris vassals del rei francés. La passivitat del rei francés a l’ora de balhar la rason al rei anglés en divèrses problèmas tre los pescadors d’ambedos nacions provoquèt la retirada de la vassalitat d’Enric Ir d’Anglatèrra del vassalatge al rei francés. E aquò provoquèt la guèrra de Gasconha entre 1294 e 1303.
L’amassada amb Flandra
Lo comte de Flandra assajèt de s’aliar amb Enric Ir. O faguèt en tot maridar la sieuna filha Felipa amb lo prince anglés Edoard en 1294. Lo rei francés ordonèt alara l’arrèst del comte flamenc e dos dels sieus filhs. Felipa foguèt menada a París e ailà i demorèt fins que i moriguèt en 1306. Lo comte flamenc tornèt a se declarar vassal del rei francés e tota Flandra foguèt declarada jos la proteccion del rei francés fins lo pagament d’una granda quantitrat d’argent a la corona francesa.
En 1297 lo comte de Flandra tornèt a renonciar al sieu vassalatge al rei francés e se declarèt aliat del rei anglés. Lèu los comtes de Bar, d’Olanda e Adolf de Nasau, rei dels allemands, anocièron la confiscacion de las sieunas tèrras. Lo rei francés tanben declarèt que Flandra passava a èsser domeni reial francés. Après envièt una armada francesa, dirigida per Robèrt IInd per conquistar Flandra.
Los aliats de Flandra foguèron pas gaire nombroses ; lo comte de Bar assajèt de conquistar Champaña mas perdèt al terren militar, lo rei allemand perdèt la batalha en 1298 e Edoard I trapèt qu’Escòcia voliá tornarmai tornar a èsser independenta. E lo comte flamenc luchèt gaireben sol contra los franceses.
Lèu los flamencs conquistèron lo castèl d’ Helkijn. Felip IVn conquistèt, al torn, lo castèl de l’Ecluse. En 1297 Felip IVn assetgèt Compiegne amb mai de 3.000 òmes. L’armada francesa lèu arribèt a Arras, Lens e Douai. L’armada flamenca que trobèron èran, mai que mai, de mercenàris alemands que se retiravan mai e mai. Los franceses raubèron tot lo país e se’n tornèron a França.
En junh de 1297 l’armada francesa tornèt a dintrar a Flandra e lèu brutlèt las vilas de Seclin e Loos. Lille foguèt assetjada. Après, foguèt brutlada Cassel. Los flamencs ataquèron, mas poguèron pas ganhar lo prat batalhièr a Furnes. Los angleses arribèron amb mai de 895 cavalièrs e 7.560 balestièrs.
En setembre de 1297 Brugge foguèt aucupada pels franceses. Puèi la mediacion papala capitèt a l’ora de proclamar una trèva, que demorariá fins a l’an 1300. Los angleses se n’anèron en 1298. E lo prince anglés maridèt la sor del rei francés.
La fin de l’armistici
En genièr de 1300 los franceses tornèron a envasir Flandra. Brutlèron Ypres e Cassel, Nevele a 9 vilas mai. Gent tombèt en mai e lèu foguèt arrestat pels franceses lo comte flamenc e la sieuna familha.
La conquista de Flandra foguèt aisida pels franceses pr’amor que las grandas vilas flamencas, totjorn, foguèron contràrias al comte de Flandra, e causiguèron lo poder nòu francés. Los afogats del rei francés foguèron nomenats leliaards. Totun lo rei francés faguèt un marrit movement quora causiguèt Jacques de Châtillon coma nòu gobernador de Flandra.
Car Châtillone e los leliaards impausèron de nòvas talhas e una granda repression. Aquò provoquèt la colèra dels flamencs. E las guildas urbanas s’alièron lèu amb la noblesa flamenca. Èran los liuebaarts. La revòlta comencèt lo 19 de mai de 1302 a Brugge ; totes los franceses foguèron aucits mas Châtillon poguèt fugir.
William of Jülich, felen del comte de Flandra, venguèt lo cap de la revòlta amb l’ajuda del Marqués de Namur. Contrarotlèron lèu Flandra. Sonque demoravan las vilas de Cassel e Kortrijk en mands dels franceses. Quora assetjavan aquela vila, arribèt una armada francesa e truquèron al prat batalhièr dels Esperons d’Aur.
Ailà la cavalariá francesa foguèt arrestada per l’infantariá flamenca e la fanga e i aguèt un chaple de cavalièrs franceses. Aquò retornèt l’independència a Flandra durant doas annadas. Los franceses encara assajèron de tornar a conquistar Flandra mas foguèron arrestats a la batalha d’Arques, en 1303 e encara quora tornèron a assetjar Tournai après l’ataca dels flamencs.
Mas alara los flamencs tornavan a èsser en guèrra amb Olanda. Joan IInd d’Olanda, tanben èra comte d’Enaut e de Zelandia. Los flamencs avián envasit Enaut en 1302. Quora formèron una flòta a Sluis per envasir pel mar Olanda, los franceses ajudèron los olandeses amb de vaissèls e en 1304 i aguèt la batalha de Zierikzee. Rainier Grimaldi, dirigiguèt la flòta francesa e olandesa. E los flamencs perdèron aquela batalha marina.
Sonque una setmana après, Felip IVn de França dirigiguèt el meteis una armada francesa que ganhèt los flamencs al prat batalhièr de Mons-en-Pévèle. Aprés la batalha, los flamencs signèron la patz amb los franceses a travèrs del Tractat d’Athis-sur-Orge (1305). Los franceses reconeissián que Flandra èra independenta mas ganhèron las vilas de Lille, Douai e Bethune, que venguèron proprietat reiala francesa e patiguèron d’òrras talhas del rei francés per pagar aquela guèrra d’independéncia flamenca.
