L’ARRIBADA D’IAWATHA
CAM.- Hiawatha, tanben conegut coma Ayenwatha o Aiionwatha, foguèt un dels grands dirigents natius americans e lo fondator de la Confederacion Iroquesa. La sieuna tribú foguèron los onondaga o los Mohawk malgrat que i a cercaires qu’afirman que foguèt dirigent d’ambedoas nacions: nasquèt en çò dels onondaga mas puèi foguèt adoptat pels mohawk.
Hiawatha foguèt real, mas la majoritat d’informacion qu’uèi avèm sus el es legenda. Los eveniments foguèron datats aperaquí l’an 1100. Los expèrts poguèron o confirmar pr’amor que i aguèt un eclipsi solar alara.

Dekanawidah foguèt tanben fondator de la Confederacion iroquesa e arribèt a Iroquoia e ailà trapèt Hiawatha. Alavetz Hiawatha èra conegut coma un canibal salvatge que demorava al bòsc. Quora Hiawatha lo veiguèt, demorèt estonat pr’amor de la sieuna beltat. Alara Dekanawidah li balhèt la Granda Lei de la Patz. Hiawatha acceptèt trabalhar per la lei e difusar lo messatge a d’autras tribús.
Lo cap dels onondaga
A l’epòca, lo cap dels onondaga èra Tadodaho considerat un tiran. Hiawatha presentèt la nòva lei als onondaga mas Tadodaho acusèt Hiawatha de provocar la mòrt de las sieunas tres pròprias filhas. Hiawatha sonque poguèt fugir a l’exili. Fin finala, arribèt a çò dels mohawk e poguèt convertir tota la tribú a la nova lei.
Ara, Hiawatha e Dekanawidah, amassa, visitèron las quatre autras nacions que formarián la Liga Iroquesa. I aguèt pas cap problèma amb los oneidas e los cayugas mas los senecas se devessiguèron. Una eclipsi solara ajudèt a convèncer los senecas e los onondagas
Hiawatha foguèt dempuèi alara plan conegut pr’amor que coneissiá cossí parlar plan. Lo cap dels hurons alara prepausèt unificar totas las tribús mas, fin finala, capitèt pas. Hiawatha poguèt, totun, convèncer las cinc nacions d’acceptar la nòva lei de la patz e fondar la Confederacion Iroquesa. Los tuscarora dintrèron en la confederacion en 1722, mai tard. Fins aicí çò qu’es conegut d’Hiawatha.
La nòva confederacion

La nòva confederacion Iroquesa èra formada per las tribús Mohawk, los Onondaga, los Oneida, los Cayuga, e los Seneca. Hiawatha demorèt coma cap dels Mohawk. Totas las tribús de la confederacion lo respectavan. Hiawatha foguèt causit Grand balhador de Patz e puèi coma portavotz de la meteissa.
Restacat amb Hiawatha i a la cincha de wampun, simbòl de la patz entre las cinc nacions iroquesas. Lo seneca i son representats a l’esquerra pr’amor que susvelhavan la frontièra oèst. Puèi venián los cayuga, e los onondaga, que susvelhavan lo centre. Puèi venián los oneida e, fin finala, los mohawk, que susvelhavan l’èst. Uèi aquela cincha es lo simbòl de la bandièra dels Iroqueses. Quora moriguèt Hiawatha foguèt sepelit jos una montanha pròcha d’un lac, a Thunder Bay.
