Trobadors

LAS AMASSADAS DE MONTSEGUR 2025

Francesc Sangar.- Los jorns 7 e 8 de junh se celebrèron a Montsegur de nòvas jornadas de divulgacion istorica, los “Rencontres autour de Montsegur 2025”. L’an passat aquelas jornadas foguèron consacradas al Catarisme, e aquel 2025 al mond trobadoresc, mejançant de conferéncias, de concèrts e una visita guidada e cantada al castèl de Puègverd.

La primièra conferéncia, del guida e estudiós del Catarisme Tristan Bergerot, foguèt consacrada a parlar de las relacions e de las influéncias entre la poesia trobadoresca e la lirica cantada per las esclavas que provenián del nòrd d’Africa e lo Pròche Orient. Lo mond crestian e lo musulman foguèron afrontats pendent l’Edat Medievala, mas mantenguèron tanben de contactes e d’influéncias culturalas constantas mejançant las rotas comercialas.

De Mali a l’Euròpa crestiana

En qualques capitèls medievals europèus podèm observar d’imatges de cantaires.

Tristan Bergerot analisèt mejançant una rota imaginària mas possibla d’una esclava musulmana cap a l’Euròpa crestiana, coma aquelas influéncias podián se propagar justament amb aquela rota. Dempuèi las escòlas musicalas musulmanas de grandas vilas coma Lo Caire o Bagdag, poiriá arribar fins als reialmes musulmans del nòrd d’Africa, coma Mali, ont existís tanben una granda tradicion musicala (sustot femenina). E de Mali a l’Euròpa crestiana.

En qualques capitèls medievals europèus podèm observar d’imatges de cantaires o de musicians amb caracteristicas facialas africanas. O lo trobador Ademar lo Negre, podèm supausar tanben amb d’originas africanas? D’indicis que defendon l’estudi sus aquelas influéncias.

La segonda conferéncia, de la professora titulara de Filologia Romanica de l’Universitat de Barcelona e directritz de l’Institut de Recèrca de las Culturas Medievalas (IRCVM) Meritxell Simó, foguèt consacrada a un dels sieus tèmas mai estudiats, las trobairitz, la votz femenina de la fin’amor.

Malurosament la recordança d’aquelas grandas poetessas demorèt desbrembat pendent sègles, malgrat la qualitat e la varietat de lors composicions. Dempuèi de posicions aristocraticas aportèron lors visions e lors creativitats al mond trobadoresc, amb una autra interpretacion sus la fin’amor, coma un element basic de la civilizacion occitana medievala.

La tresena conferéncia, amb lo mèstre de ceremònias en lenga e literatura medievala de l’Universitat de Perpinhan – Via Domitia, Miquel Adroher, foguèt consacrada a la legenda del “còr manjat”. Segon explica la tradicion lo trobador catalan Guillem de Cabestany foguèt assassinat pel gelós marit de la siuena dama Saurimonda de Navata, Ramon de Castell-Rosselló, qui ofriguèt coma manjar lo còr del trobador a la siuena femna.

Aquela meteissa istòria, amb d’autres noms e d’autras situacions geograficas, es estada explicada en d’autras culturas. Seriam davant d’un mite, lo del “còr manjat”, mondial. E qu’utiliza un organ del còrs, lo còr, que pendent l’Edat Medievala gaudissiá de connotacions metaforicas fòrça potentas, coma emplaçament de l’arma. Manjar lo còr de l’aimat èra benlèu una manièra de poder aver la siuena arma eternalament?

Fin finala, la quatrena conferéncia amb lo musician e “luthier” Nicolas Dedieu foguèt consacrada a la simbologia e lo poder dels instruments musicals medievals, coma las viòlas o las cabretas… amb de demostracions sus lors tonalitats, e que foguèt lo preambul d’un concèrt amb la musicològa catalana Marga Mingote, ont foguèron interpretadas musicalament de composicions trobadorescas. La votz de Marga Mingote excelliá e remembrava aquelas grandas damas occitanas de la cultura medievala.

Diumenge 8 los assistents poguèron visitar lo castèl de Puègverd, lo nomenat “Castèl dels Trobadors”, ont se convocavan pendent los sègles XII e XIII corts d’amor,  e ont los trobadors fasián concurréncia amb lors creacions literàrias. La visita incorporèt l’interpretacion musicada de divèrsas cançons trobadorescas, en creant una atmosfèra que remembrava e transportava amb aquel scenari del castèl a aqueles tempses mitics de la poesia trobadoresca e de l’Occitània classica.

Mercés plan a Gilbert Bonnet. Una perfiecha organizacion amb Rencontres de Montsegur, Éditions Alcor, la Comuna de Montsegur, Pyrénées Cathares, e Philippe Subrini “Le Troubadour du Livre”. Una granda jornada istorica consacrada als trobadors!!!!