LA PRINCESSA GUERRIÈRA KHUTULUN
CAM.- Khutulun (1260 – 1306), foguèt, benlèu, una de las màgers e pus importantas femnas guerrièras que balhèt la nacion mongòla pendent l’edat mejana. Tanben foguèt celèbra amb lo nòm de Aigiarne, Aiyurug, o encara Ay Yaruq ( Lutz de Luna). Foguèt filha de Kaidu, cosin de Kublai Khan e coneguèt lo venecian Marco Polo e tanben l’escrivan aràbi Rashid al-Din Hamadani pr’amor qu’ambedós parlèron d’ela a la siá òbra. Khutulun nasquèt aperaquí l’an 1260 e quand èra joventa, lo sieu paire, Kaidu, venguèt l’òme mai poderós d’Asia centrala pr’amor que regnava dempuèi Mongòlia fins al flume Oxus e dempuèi Lo replanat siberian central fins a Índia.
Una guerrièra plan fòrta
Segon mai d’una cronica contemporanèa, Khutulun foguèt descricha coma una guerrièra plan fòrta e brava que participèt en plusors campanhas mongòlas en Asia centrala amb l’armada dels sieu paire Kaidu. Segon aquelas fònts, Kuthulun èra estada ensenhada com usar plan l’arc, com luchar e encara com anar sus un caval. E tot aquò quand encara èra una mainada. Puèi encara, venguèt una granda luchadora contra los òmes, tanben los guerrièrs pus poderoses e fòrts de l’armada mongòla. En lucha tradicionala mongòla pas dengun poguèt jamai la ganhar. Benlèu pr’açò Khutulun foguèt ja considerada en aquela epòca coma una guerrièra que podiá tot o ganhar. Aital foguèt descricha pel meteis Marco Polo.
Las fònts istoricas, pasmens, confirman pas qui foguèt lo sieu marit. Qualcunas cronicas dison que foguèt un òme plan polit que poguèt pas assassinar lo sieu paire e que, après aquò assajr de far, foguèt enviat a preson. D’autres tèxtes afirman que foguèt un amic de Kaidu del clan Choros. Segon lo cronicaire aràbi Rashid al-Din, Khutulun aimèt Ghazan, lo rei mongòl dels persans. Mas pas totas las cronicas o afirman. Cèrtas cronicas dison que jamai maridèt e que pas cap òme poguèt jamai la maridar pr’amor que, de’n primièr, caliá la ganhar, en la lucha. Cada còp que ganhava a un òme, Khutulun ganhava lo caval de l’òme. Segon qualcunas fònts moriguèt amb mai de 10.000 cavals.
Pasmens, Marco Polo e Rashid al-Din, a mai d’Abu’l Qasim Qashani afirmèron que lo nòm del sieu marit foguèt Abtaqul o Itqul. Ambedòs aguèron dos filhs, que foguèron enviats amb Dua, lo dirigent dels Chaghadaid mongòls. De totes los filhs qu’aguèt Kaidu, Khutulun foguèt totjorn la pus aimada, E la persona que li balhava de conselh e sosten totjotn. Segon qualcunes, Kaidu volguèt la nomenar eretièra del khanat, mas moriguèt abans de poder o far en 1301.
Pasmens, los mongòls la causiguèron pas coma nòva dirigenta pr’amor que tanben aviá de fraires. Segon divèrsas fònts, Khaludun volguèt pas o acceptar pr’amor que solament voliá realizar de campanhas militaras e o far rapid. Ela votèt per Orus, lo sieu fraire. Solament Khuludun e Orus visitèron après lo tombèl de Kaidu. Pas cap altre fraire. Malurosament i a pas pus d’informacion sus la pus celèbra guerrièra (brica abitual a l’epòca) dels mongòls a l’edat mejana. Solament coneissèm que moriguèt en l’an 1306.
