UNA VIDA DE FILME, JAUME DE VILARAGUT

CAM.- Podèm dire que coneissèm pas gaire sus la vida del pirata valencian Jaume de Vilaragut. Sonque que foguèt un dels màgers piratas que i aguèt a la mar mediterranèa al sègle XVn. Pas gaire mai. Mas la vida que menèt foguèt estonanta e encara uèi suspren los expèrts e istorians pr’amor que foguèt un òme brica comun.

Se pòt afirmar istoricament que Jaume de Vilaragut participèt amb quatre galeras al sètge de la vila de Famagusta, situada a l’illa de Chipre. Alavètz Famagusta èra una possession de Gènoa. Es plan coneguda l’enemistat entre la corona catalana e aragonesa e Gènoa a l’edat mejana. E doncas es aisit de l’imaginar pendent una ataca. Mas mens abitual es dirigir una pichonèla armada de quatre galeras per poder atacar la vila alara.

Una ataca contunha als genoveses

Siá com siá, Jaume de Vilaragut contunhèt las atacas a de vaissèls genoeses, almens durant annadas, pr’amor qu’encara en l’an 1444 Vilaragut es en tot capturar un vaissèl genoés, lo Doria, que menava de noiridura a l’armada turca que i aviá alavètz a l’illa de Rodas. La tòca dels turcs èra capturar l’illa, encara crestiana, e Vilaragut causiguèt atacar los turcs e tanben los genoeses amb l’Òrdre dels Ospitalièrs, los solets cavalièrs que defensavan alara l’illa dels turcs.

Puèi, e pendent lo sètge turc de 1444 de Sant Joan d’Acre, capitala de l’illa de Rodas, Jaume de Vilaragut luchèt al costat dels cavalièrs de l’Òrdre de Sant Joan per defensar la vila de las atacas dels mamelucs. La lucha demorariá encara d’annadas pr’amor que Vilaragut foguèt fach presonièr pels turcs mas aquò se debanèt pas fins a l’an 1446.

Pasmens, e com se foguèsse lo màger pirata de l’epòca, Jaume de Vilaragut fugiguèt dels turcs e quand èra estat enviat a la preson en Alexandria d’Egipte, poguèt tornar a Rodas, territòri crestian. Fugir dels turcs quand òm n’èra presonièr, èra pas aisit a l’epòca, mas Vilaragut poguèt capitar.

Vilaragut doncas arribèt a Rodas amb lo sieu sogre Joan Bonet. Capitani de galera. Çò de mai estonant se debanariá aprés, pr’amor qu’ambedós se’n tornèron en galera cap a la vila de Valéncia. Quand i arribèt, Vilaragut coneguèt un nòu amic, conegut amb lo nòm de Joanot Martorell. Pels legiseires catalans o valencians aquel nòm es plan celèbre, mas benlèu pas tant en defòra d’aqueles païses.

Joanot Martorell foguèt l’autor del celèbre libre medieval Tirant lo Blanc. E fòrça de los faches viscuts pel protagonista del libre benlèu foguèron d’istòrias realas que Vilaragt expliquèt a Martorell quand ambedós èran a València, car Vilaragut ja èra conegut a l’epòca coma un dels màgers piratas del Mediterranèu.