JACME Ir, LO REI QU’ESCRIGUÈT LA SIÁ PRÒPRIA LEGENDA

Quan pensam a la Corona d’Aragon es pas possible pensar pas en Jacme Ir, qu’espandiguèt d’un biais gigantàs lo territòri reial e daissèt escrich , a mai, com o fasiá. La siá vida es una biografia de problèmas, diplomacia, guèrra e causas justas e tanben (cal o dire) de fòrça contradiccions umanas. La siá memoria es uèi un crit al rebrembe istoric.

Jacme nasquèt en 1208 en Montpelhièr, filh de Pèire lo Catolic e Maria de Montpelhièr. Lo paire moriguèt en Murèth en 1213 en tot luchar per defensar Occitània. La desbranda foguèt un terratrèm per la corona catalana e trinquèt la preséncia dels catalans en Occitània per totjorn. Jacme aviá sonque 5 ans. E venguèt rei.

Jacme foguèt susvelhat pels cavalièrs templièrs en Monson. Los nòbles catalans lo volián presonièr. Mai que mai los Montcada e Cardona. D’aquela epòca naisson en Jacme las primièras valors pròprias: se fisar jamai dels nòbles, cèrta obsession pel paire mòrt, luchar fins a la fin, e pensar que lo destin li aviá balhat tot.

Quora comencèt a balhar d’òrdres reialas ja èra un gojat segur de se meteis de 12 ans. E o demostrèt en tot maridar Elianor de Castilha, malgrat que la noblesa i èra pas d’acòrd. Amb aquò demostrèt qu’èra ja madur.

Segon lo meteis Jacme Ir, la conquista de Malhòrca (1229–1231) foguèt plan agradiva, amb de senhals divins, amassadas de nòbles e juraments a la catedrala de Barcelona. Malhòrca èra refugi de piratas qu’atacavan totjorn la còsta europèa. Caliá balhar mai de prestigi a la corona.  A la batalha de Portopí foguèt responsable malgrat que tanben discutiguèt totjorn amb la siá noblesa. Aprés Malhòrca ja serà lo Conquistaire.

En 1245 conquistèt Valéncia. Amd diplomacia amb los senhor feudals locals, amb de campanhas militaras seguidas e un projècte de colonizacion nòu. Aprés ganhar la vila, balharà sosten als furs valencians per atraire mai de colons e ganhar la patz de biais permanent amb lors abitants.

Lo Remembre d’Occitània

Jacme rebrembèt totjorn la pèrda d’Occitània a Murèth. Jacme èra occitan mas calguèt acceptar la pèrda del territòri en 1258. A Corbeil renoncièt a Occitània mas calguèt tanben que França reoneguèsse la soberaneitat dels catalans. Aquò finiguèt sègles de preséncia catalana en territòri occitan.

Totun, tanben cercarà lo comèrci amb los estats italians, participèt a la politica navarresa e castelhana, e negocièt amb los genoans e pisans poder contrarotlar cèrtas rotas marinas. Per tot aquò se pòt afirmar que Jacme Ir foguèt un rei plan mediterranèu amb una vision del territòri plan excepcionala.

A la Cronica sieuna afirma èsser pecador, aver de feblesas, e se marrir, mai que mai a la vida sentimentala e sexuala. Se maridèt divèrses còps e aguèt fòrça filhs. Tanben foguèt, al còp, un òme plan religiós. Ja vielh, volguèt devessir la corona entre tres filhs. Aquò provocariá la fin de l’acòrdi mediterranèu creat per el meteis.

Moriguèt en Valéncia en 1276. E foguèt sepelit a Poblet. La siá pensada es tras qu’ordinària. Escriguèt que luchava en de batalhas, que plorava, qu’èra urós e qu’aviá de visions misticas. Lo  rebrembar es legir de diplomacia, de politica, de religion, de cavalariás, e de conquista. Cambièt la corona catalana e aragonesa a poténcia navala, comerciala e culturala. E tanben foguèt un òme que desiá la vertat. La siá istòria es epica e al còp umana, plan umana. Tanben perqué volguèt èsser remembrat aital.