LO PRIMIÈR REI D’ANGLATÈRRA; ATELSTAN
CAM.- Sovent los istorians pensan que cal balhar una nòva direccion a la coneissença que podem aver los contemporanèus sus cèrts episòdis o figuras istoricas medievalas clau. Pendent los darrièrs tempses, un fum d’istorians angleses revendiquèt la figura del rei Atelstan (894-939) coma rei fondator del reialme d’Anglatèrra. E aquesta, doncas auriá nascut en l’an 925.
Amb aquela tòca doncas, foguèt publicat fa pas gaire un nòu libre de David Woodman, de l’Universitat de Cambridge amb lo títol de Lo Primièr rei d’Anglatèrra: Atelstan e la naissença d’un reialme (The first King of England:Aethelstan and the Birth of a Kingdom). Lo libre revendica la figura d’aqueste rei anglés coma lo primièr d’aquel país per desparièras rasons.
La publicacion del libre foguèt soslinhada a la revista Medieval World en tot confirmar que cèrts epidòdis istorics, coma la batalha d’Hastings de 1066 o encara la signatura de la Magna Carta de 1215, sovent provòcan desbrembar Atelstan.

Mas segon Woodman i aguèt d’annadas encara mai decisivas per la formacion e naissença del reialme anglés, com las annadas 925 e 927, que foguèt quora Atelstan foguèt coronat e puèi reconegut coma senhor d’una nòva Anglatèrra unida.
Un nòu aniversari medieval
“Arribarà lèu l’anniversari de la creacion del reialme anglés, que, maugrat que foguèt ja celebrat en 2025, tanben se debanarà en 2026, çò diguèt Woodman. E cal parlar plan d’Atelstan, pr’amor que foguèt clau en l’istòria anglesa”.
Segon agueste istorian anglés, la biografia d’Atelstan foguèt pas gaire rebrembada fins ara pr’amor de divèrsas causas, dont las pauras relacions publicas qu’aguèt lo meteis Atelstan. Cap biograf escriguèt la siá istòria, çò apondèt Woodman.
Per Woodman, Alfred lo Grand, grand-paire d’Atelstan, aguèt lo monge galés Asser per escriure çò qu’aviá fach. Pendent d’annadas apuèi la mòrt d’Etelstan, lo rei Edgar venguèt celèbre pr’amor que reformèt la Glèisa. Aquò entraïnèt, sovent, lo desbrembre d’Atelstan.
Val pas dire qu’encara uèi pas totes los istorians europèus creson qu’Atelstan foguèsse lo primièr rei d’Anglatèrra en tot afirmar que lo reialme, aprés Atelstan, tornèt a se desseparar en 939. Mas Woodman a pas aquesta pensada.
“Pensar qu’Anglatèrra se trinquet tornarmai aprés la mòrt d’Atelstan es pas la fauta d’Atelstan, pr’amor que ja èra mòrt, çò diguèt Woodman. Atelstan creèt Anglatèrra. Luchèt fòrça per o aténher e es pas cap suspresa qu’Anglatèrra demorèsse pas unida aprés Atelstan, pr’amor que foguèt unic. Reconéisser aquò es reconéisser la vertat istorica e lo sieu legat”.
