LO PARLAMENT DE LEON DE 1188

Christian Andreu.- Las Corts de Leon de 1188 son uèi lo jorn consideradas coma un dels parlaments mai ancians de la planeta e d’Euròpa. Aguèron luòc pendent lo reialme d’Anfós IX a la catedrala de Sant Isidor de Leon. Malgrat que son un dels parlaments pus ancians del mond, las assemblèas de patz a trèva catalanas del sègle XI e tanben lo primièr parlament islandès (930) ne son encara pus ancianas.

I aguèt pas cap episòdi parlamentari en Leon abans d’aquelas corts. En 1135 èra estat coronat Anfós VII de Leon e Castilha e pendent la coronacion lo pòble demostrèt lo sieu amor pel monarca. Benlèu pr’açò lo rei permetèt meses abans la preséncia dels abitants de la vila a las corts, malgrat que poguèssen pas votar.

Totun, en 1188 la corona leonesa, aviá beson d’argent per la guèrra amb Portugal e amb Castilha e lo rei causiguèt demanar nòvas corts. Al parlament i seràn presents lo rei e la glèisa mas ara tanben los representants de las vilas. Es pr’açò qu’uèi aquelas corts son consideradas coma las primièras corts europèas. Pas gaire aprés, tanben Castilha adoptèt lo meteis modèl de corts.

Los tres estats

En aquelas corts doncas i participèron los tres estats medievals; la glèisa, los nòbles e las vilas. La noblesa e la Glèsia ja èran representats per lo rei. Pasmens los representants de las vilas èran noòus en un parlament de Leon e la causa èra pas autra que lo besonh d’argent reial que voliá aital recèbre lo sosten econòmic de totes los tres estats medievals. Se aquò se debanava, lo rei balhariá privilegis a totes los presents.

En aquel parlament se parlèt de seguretat; pas dengun podiá dintrar a l’ostal d’una persona sens una carta judiciala. Tanpauc se podiaá legir una carta privada, e lo rei sonque podiá declarar la guèrra o la patz se los dreches collectius èran respectats. En 1188 lo rei balhèt mai dreches collectius e tanben creèt nòvas leis per protegir los leoneses e lors ostals contra cèrtas arbitrarietats de la noblesa o la glèisa o encara del meteis rei.

Per ansin demorèron clars los poders e dreches reials, tanben la patz publica e encara la justícia. Totas aquelas leis ajudèron a crear mai leis, coma una Constitucion (1188) que voliá finir amb la violéncia a travèrs de la justícia. Mai tard tot aquò foguèt desvolopat en las celèbras constitucions galègas de 1194.

Aprés aquelas corts desparièrs estats medievals tanben convoquèron corts, coma Castilha, Aragon, Anglatèrra o encara Catalonha (malgrat qu’aquesta aviá coma precedent las celèbras Assemblèas de Patz e Trèva de l’an 1027). Se parlam de parlaments europèus sonque aquelas assemblèas catalanas o lo primièr parlament islandés de 930 (l’Althing) son pus ancianas e pr’amor d’aquò aquel parlament leones pòt èsser considerat coma lo primièr parlament del mond. Uèi e segon la meteissa ONU son lo “testimòni pus ancian del sistèma parlamentari europèu”.

Fotografia principau: Medievalòc/ChatGPT