UN VIATGE MITIC, MARCO POLO (6)
Francesc Sangar.- Fin finala Marco Polo arribava a Venècia, e los sieus vesins escotavan amb interès las istòrias qu’explicava sus las siuenas experiéncias en China e lo sieu viatge. Mas lo venecian auriá pas una vida tranquilla. Las vilas de Gènoa e Venècia èran afrontadas e Marco foguèt empresonat l’an 1298. A la meteissa preson lo venecian coneguèt Rusticiaus o Rustichello de Pisa, qui redigiguèt las memòrias del viatge de Marco en lo conegut libre “Lo milion”, que venguèt un grand succès a tota Euròpa, e coneguèt lèu de traduccions a divèrsas lengas. Mas recebèt tanben lo libre de criticas per l’abséncia de veracitat. Son cèrtas aquelas acusacions ?
Una realitat plan reala
La primièra question es evidenta. Marco Polo apareis pas en cap de lista de governants de las províncias chinesas ni apareis tanpauc lo sieu nom en cap de cronica escricha a la cort imperiala, ont los cronicaires detalhavan totes los eveniments. Un estrangièr poiriá suportar una carga d’aquela responsabilitat ? La Granda Muralha, segurament lo monument mai estonant pels uèlhs d’un estrangièr, es pas nommada, mas en aquela epòca lo bastiment defensiu èra en decadéncia, amb fòrça fragments destruits.
Segon lo libre de Marco, los Polo ajudèron l’emperaire chinés a bastir de catapultas per conquistar la vila de Saianfu (l’actuala Xiangyang), mas aquela istòria es impossibla pr’amor que la conquista d’aquela vila, la darrièra possession del linhatge Song, rival de Kublai Khan, se produsiguèt tres ans abans de l’arribada dels Polo. Se coneis quitament los noms dels vertadièrs bastidors d’aquelas catapultas, una familha siriana.
Un autre dobte proven dels toponims utilizats en lo libre, que son pas en la lenga autoctòna chinesa de la cort, mas semblan de noms mongòls o pèrsas. Aquela darrièra circonstància a provocat que qualques istorians pensèsson que los Polo vertadièrament arribèron pas jamai a China, mas que lo sieu destin final foguèt la mai prèpa Pèrsia, ont coneguèron d’istòrias sus la vida a l’Alunhat Orient explicadas a “Lo milion”. Mas tanben la lenga pèrsa èra fòrça coneguda a tot lo continent asiatic, tanben a China.
Lo detalh de las explicacions de divèrses aspèctes de la vida quotidiana de la societat chinesa demòstra una granda coneissença de la realitat. Cossí podèm observar, en analisant lo libre trobam d’aspèctes favorables e contraris a la siuena veracitat. Après lo sieu empresonament, Marco tornèt a Venècià ont se maridèt amb Donata Badoer e aguèt tres filhas, Fantina, Bellela e Moretta. Amb seissanta nòu ans, Marco Polo moriguèt a la siuena vila, Venècia, lo jorn 8 de genièr de 1324. Foguèt sepelit a la glèisa de Sant Laurenç, al bòrd del sieu paire Niccolò, mas lo sieu cavòt desapareguèt pendent la reconstruccion del temple l’an 1592.
Vertat o falsetat? Segurament jamai o saurem pas, mas podèm pas dobtar que lo viatge de Marco Polo foguèt un dels mai mitics de l’Istòria de l’Umanitat, e desvelhèt l’interès dels europèus per conéisser las tèrras mai aluenhadas del continent asiatic.
