LA CAPITULARA DE QUIERZY (877)
Francesc Sangar.- Dins del procès de naissença de la feudalitat coma estructura politica, economica e sociala pendent l’Edat Mejana, la Capitulara de Quierzy, decretada pel rei Carles lo Calvet (823 – 877) del linhatge dels Carolingians lo meteis an de la siuena mòrt a la vila francesa de Quierzy-sur-Oise lo jorn 14 de junh, foguèt un capítol basic.
Devèm conéisser la situacion politica de la monarquia carolingiana a la fin del sègle IX. Lo monarca aviá de besonh l’ajuda militara de la noblesa per arrestar las intencions sarrasinas d’aucupar e contrarotlar la Peninsula Italiana, cossí aviá passat a l’Iberica. Lo Papa Joan VIII aviá demanada la siuena ajuda, davant d’una possibla invasion de Roma (los sarrasins aucupavan lo sud de la Peninsula). Mas tanben amb una monarquia “febla”, Carles lo Calvet temiá de possiblas revòltas secessionistas de qualques d’aqueles nòbles.
Quina podiá èsser la solucion? Qualque incentiu. E lo melhor èra satisfar aqueles meteisses nòbles amb una de las reivindicacions mai abitualas: la succession dels fèus que contrarotlavan lors filhs. Fins aquel moment, quand un comte morissiá, lo monarca escuelhiá lo sieu successor, e èra pas obligatòri que foguèsse lo filh del defunt o qualque autre parent de la siuena familha.
Lo comtat de Barcelona
Aquela reivindicacion foguèt una realitat en qualques fèus, coma lo comtat de Barcelona, ont lo mitic comte Guifré lo Pelut (840 – 897), atenguèt que la monarquia carolingiana reconeguèsse lo sieu filh Guifré II coma eretièr del comtat. Mas èra una circonstància puntuala, pr’amor que lo comtat barcelonés èra frontièra amb lo mond sarrasin (amb totes los problèmas de defensa qu’entraïnava).
Al començament, las disposicions de la Capitulara de Quierzy èran provisòrias e enquadradas en la campanha militara italiana. En un dels sieus articles se defendiá l’eiretatge provisòri del filh del nòble. Se un comte morissiá pendent aquela campanha, lo sieu filh ainat seriá lo nòu comte provisòriament, fins que lo monarca decidiguèsse lo nòm del seguent senhor feudal. Aquel nòu govèrn feudal seriá “contrarotlat” per l’avesque del territòri e tanben per d’autres foncionaris.
Mas aquela situacion provisòria venguèt definitiva, pr’amor que la Corona aviá de problèmas per estudiar d’autres possibles senhors feudals que poguèsson substituir l’eretièr del defunt comte. E lo contraròtle episcopal e dels autres foncionaris venguèt solament simbolic, e limitat solament a de possiblas traïsons del nòu senhor contra la monarquia.
La Capitulara de Quierzy tanben estipulava los dreches dels vassalhs (qu’èran pas de nòbles). Se pendent la campanha militara morissiá un vassalh, la siuena veusa e los sieus filhs ereitavan tanben l’utilizacion de las tèrras que cultivavan provisòriament (vertadièrament de manièra perpetuala).
Davant la feblesa de la monarquia carolingiana (e de totas las monarquias de l’epòca) per l’inestabilitat politica e militara, la Capitulara de Quierzy venguèt definitiva, e establiguèt fin finala lo feudalisme coma estructura politica e sociala a Euròpa.
Illustracion principau: Medievalòc/ChatGPT
