LO CASTÈL “CATAR” DE LAS TORS
Francesc Sangar.- Lo Castèl de Las Tors son vertadièrament quatre fortalesas, sens d’estructuras partejadas, qu’aperten a la nomenada “Rota dels Castèls Catars”: Cabaret (la fortalesa mai granda e “centre” de totas), Tor Reiala (bastida l’an 1260), Surdespina (la pièger conservada) e Quertinhós. L’estructura orografica, literalament sus d’una montanha de malaisit accès al bord de dos rius, l’Orvièlh e lo Gresilhó, empedissiá practicament quin assag que siá de conquista mejançant las tipicas maquinas de sètge de l’epòca medievala.
La siuena istòria demòra ligada al Catarisme. Lo sieu linhatge aristocratic feudal, los Cabaret (que donavan lo sieu nòm a una de las fortalesas) e que governavan lo territòri almens dempuèi l’an 1067 apiegèron la dissidéncia dels Bons Òmes e las Bonas Femnas pendent lo sègle XII e es probable que qualqu’uns dels sieus membres poguèsson èsser venguts cresents de la fe “eretica”. Coma totas aquelas tèrras occitanas, patiguèron los efièches de la Crosada iniciada l’an 1209, quand governava lo fèu Pèire Rogièr de Cabaret. Los ligams de vassalhatge e d’amistat amb lo linhatge dels Trencavèl, totalament implicats amb la defensa dels Catars, èran totals.
Monfòrt contra Las Tors
La fortalesa resistiguèt de divèrses atacs de Simon de Montfòrt, mas la manca de neurituds provoquèt la rendicion amb l’escambi del cavalièr croat Bouchard de Marly, senhor del castèl de Saissac. Los Cabaret abandonèron las fortalesas, mas tornèron coma d’autras familhas aristocraticas occitanas après la mòrt de Simon de Montfort pendent unes ans. Foguèron fin finala obligats a abandonar definitivament Las Tors l’an 1229.
La Tor Reiala, foguèt bastida posteriorament, coma simbòl de fidelitat a la monarquia francesa, après la fin de la Crosada. L’emplaçament de las tres tors mai ancianas al començament èra a una nautor inferiora, mas pendent la Crosada patiguèron de grèus damatges e foguèron rebastidas a una nautor superiora per obténer una màger defensa.
Al sègle XVI foguèsson encara testimònis d’un autre conflicte: las luchas entre catolics e protestants (uganauds) en venent Las Tors refugi dels segons, fins l’an 1591, quand foguèron expulsats pel marescal de Joyeuse. L’an 1905 foguèron incorporadas a la Lista de Monuments Nacionals de França.
