MIR GERIBÈRT, PRINCE D’OLÈRDOLA
CAM.- Totas las nòvas nacions e nòus estats que naissèron pendent l’edat medievala aguèron de grèus problèmas pendent las primièras decadas. Catalonha – que coma estat existissiá pas al sègle XIn – foguèt pas cap excepcion. A l’epòca, èran un amassada de divèrses comtats desparièrs. Mas totes se declarèron vassals al comte de Barcelona, lo pus poderós e que finiriá per crear – amb los sègles – lo principat de Catalonha.
Dich aquò, se pòt comprene melhor qué se debanèt en aquel país entre las annadas 1040 e 1059, quora un nòble se nomenèt a se meteis Prince d’Olèrdola. Aquò se debanèt en la region catalana de la còsta uèi comenguda coma Penedés. Lo fach foguèt protagonizat pel senhor feudal de l’airal, Mir Geribèrt, que volguèt aital trincar la sieuna somision al comte de Barcelona e tanben se declarar independent del meteis pr’amor qu’un comte èra un títol mendre que lo d’un prince.
Lo començament de la revòlta
Catalonha patiguèt en aquelas annadas un de las màgers revòltas feudalas contra lo comtat de Barcelona. Foguèt una situacion plan grèva e tanben la revòlta mai longa patida jamai per aquela nacion fins al moment. Mas, malgrat la guèrra, fin finala, Mir Geribèrt signèt la patz amb lo comte de Barcelona e se declarèt tornarmai vassal del primièr. Mas perqué comencèt tot aquò ?
La revòlta comencèt en l’an 1040 quand un grop de senhors feudals proprietàris de castèls del Penedés, declarèron qu’èran pas pus vassals del comtat barcelonin. Mir Geribèrt (mòrt en 1060) sonque n’èra un mai, mas tanben lo pus poderós de totes. Segon qualcunes expèrts la causa principala de la revòlta èra que lo comte de Barcelona voliá pas maridar la sieuna filha amb Mir Geribèrt. Geribèrt èra filh del vescomte de Barcelona Geribèrt e tanben felen del comte de Barcelona Borell IIn per part mairala. E creseva que sonque podiá maridar una filha de l’ostal de Barcelona.
D’autres autors, pasmens, considèran que la causa reala d’aquela revòlta foguèt que los senhors feudals del Penedés acceptèron pas quand lo comte de Barcelona balhèt als paisans de la region lo nòu regim de “franqueses”, una sòrta de proteccion legala del comte als paisans qu’arresteva los senhor feudals de recebre d’argent dels paisans se lo comte barcelonin o voliá pas.
Ja en l’an 1030, Mir Geribèrt, filh de vescomte de barcelona e felen del comte de Barcelona, aviá ja al Penedés (alara territòri de frontièra amb l’islam) divèrses castèls dont los de Subirats, Vit, Ribes e Sant Martí Sarroca e tanben la fortalesa d’Olèrdola. Aprés la redaccion de la nòva lei feudala de las franqueses, un grop de senhors feudals, dont lo senhor de Cervelló, lo de Mediona, lo de Santmartí e d’autres, demanaran a Mir Geribèrt trincar relacions amb lo comte barcelonin Ramon Berenguèr Ir e se revoltar de biais public contra la nòva lei feudala barcelonina.
En mai de tot aquò, lo nòbles del Penedès volián pas la patz amb l’Islam pr’amor que sonque podián ganhar d’argent a travèrs de la guèrra. E lo comte de Barcelona arrestava la guèrra e preferissiá la patz. Sonque aital podiá ganhar la talha annadièra de berbèrs e arabis de l’autre costat de la frontièra. Mas aquò tanben podiá entraïnar de grandas pèrdas economicas a aqueles nòbles.
En 1041 Mir Geribèrt se nomenèt a se meteis Prince d’Olèrdola e totes los autres nòbles catalans del Penedés s’i declarèron vassals. Val pas dire qu’aquò entraïnèt la guèrra dirècta amb lo comtat de Barcelona. Pendent la meteissa Mir Geribèrt aguèt los arabis e berbèrs del sud de Catalonha (Uèi Tèrras de l’Èbre) coma d’amics, e encara demanèt que paguèssen pas mai la talha que balhavan annadierament al comte barcelonin per empedir la guèrra.
La revòlta foguèt longa e Mir Geribèrt arribèt a atacar la meteissa vila de Barcelona e lo palais comtal barcelonin. A mai, totes los nòbles vassals del nòu prince d’Olèrdola avián trincat la patz sagrada de la Trèva de Dieu de la glèisa. Avián declarat qu’èran independents de Barcelona e encara avián demanat a totes los autres nòbles e comtes catalans de participar en la revòlta. Pasmens, cap autre nòble o comte catalan i participèt.
En l’an 1059 Mir Geribèrt renoncièt al títol de Princeps Olerdulae e signèt la patz amb lo comte de Barcelona. Totes los nòbles del penedés, fin finala, tornèron a se declarar vassals del comte de Barcelona e calguèt participar en una nòva guèrra del comtat barcelonin contra la vila de Mòra d’Èbre, alara en mans dels arabis.
Foguèt alara, en l’an 1060, quand l’armada barcelonina e la d’Olèrdola, ataquèron lo castèl de Mòra d’Èbre. Totun, Mir Geribèrt e lo sieu filh Bernat foguèron capturats pels berbèrs e arabis e puèi aucits. Mir Geribèrt e Bernat Geribèrt moriguèron executats pels arabis lo 28 d’octubre de 1060. Las tèrras propietat de Mir Geribèrt foguèron devessidas entre los sieus filhs e la màger revòlta feudala jamai patida per Catalonha finiguèt. I aurián pas pus de grandas revòltas socialas o feudalas catalanas fins al sègle XVn.
Fotografia principala: Alberto-G-Rovi/CC
