LO COMTAT DE PRADAS (1324-2025)
Christian Andreu.- Lo comtat de Pradas (Prades en catalan) es lo nom cuèrt del comtat de las Montanhas de Pradas, e lo títol es encara viu uèi aprés mai de 700 ans de la siá creacion (1324). Lo comtat foguèt creat pel comte de Barcelona e rei d’Aragon Jacme II, que lo balhèt al sieu filh Raimond Berenguièr. Es gaireben segur qu’es lo títol de comtat mai ancian de l’estat espanhòl e la sieuna capitala foguèt Falset.
A l’edat medievala, lo comtat includissiá los vilatges d’Altafalla, Falset e Móra d’Ebre, mas tanben Marçà e Pratdip e encara la baronia d’Entença. Lo castèl principal del comtat, qu’es ont demorava lo comte, foguèt totjorn lo de Falset. Totun, en 1341 Raimond Berengièr cambièt lo comtat de Pradas per lo d’Ampurias amb lo sieu fraire Pèire, tanben comte de Ribagòrça. Los sègles donèron lo comtat a l’ostal de Cardona, Aragon, Ampúrias, Fernández de Cordoba, e fin finala Medinaceli. Uèi lo títol aperten a Victoria de Hohenlohe-Langenburg, de l’ostal Medinaceli.
Un comtat singular
Lo comtat de Pradas, a l’epòca, aviá coma principals vilatges Altafalla, Masroig, Falset, Mora d’Èbre e Mòra la Nòva; Marsá, Pratdip, Guiamets, Vandellós, García e Entença, çò es la majoritat dels vilatges que i a a las montanhas de Pradas, situadas al sud-oèst de Catalonha e prèp del reialme d’Aragon.
Quand foguèt creat lo comtat èra lo primièr còp qu’un sobeiran de Barcelona balhava un tròç de territòri catalan a un nòble. Lo títol foguèt creat per lo balhar totjorn a de membres de la familha reala catalana. Los privilegis del comtat foguèron signats a la catedrala de Barcelona lo 6 de mai de 1324.
En 1341, Pèire, ara ja comte de Pradas, tanben receberà lo títol de Senescal de Catalonha. Lo títol demorarà pendent decadas restacat a l’ostal de Pradas. Joan Ir ne foguèt lo tresen comte de Pradas e moriguèt en 1414. Joana, la sieuna granda-filha, lo demanèt, mas tanben lo duc de Gandia. En mai d’aquò tanben lo demanèt Bernard Joan de Cabrera.
L’ereitièr final foguèt Anfós IInd de Gandia qu’aguèt pas cap filh. E moriguèt en 1425. Ferran Ir, lo rei, lo balhèt alara a Joana, que maridèt lo comte de Cardona. Segon qualcunes documents de l’epòca las vilas de Montblanc e Poblet tanben ne formarián part. Lo comtat, totun, encara demorariá fins a l’an 1843, quand foguèt declarat contràri a la nòva constitucion espanhòla. Mas lo títol (e pas lo comtat) demora encara uèi lo jorn en mans de la comtessa Victoria de Hohenlohe-Langenburg.
