SE PÈIRE Ir AGUÈSSE GUANHAT A MURÈTH
Francesc Sangar.- 12 de setembre de 1213. Simon de Montfòrt es mòrt pendent la batalha de Murèth. Es pas un error. Es una suposicion. Dempuèi la nòstra entitat avèm parlat fòrça còps de las consequéncias d’aquela batalha que decidiguèt lo futur de la Crosada contra los Catars e las tèrras occitanas. Dos partits. Un amb de nòbles catalans, aragoneses e occitans dirigit per Pèire lo Catolic, rei d’Aragon e comte de Barcelona e l’autre, l’armada crosada governada per Simon de Montfòrt. La solucion es coneguda. Amb estonament ganhèt lo segond e lo meteis rei Pèire moriguèt pendent la batalha. Mas, quinas consequéncias serián estadas se Simon de Montfòrt e l’armada crosada foguèsse estada desfachada?
La victòria d’occitans e catalans

La victòria auriá balhat un poder enòrme al rei Pèire, en venent benlèu lo monarca mai important de la Cristiandat. A aquela victòria se somava la de l’an anterior a Las Navas de Tolosa contra los sarrasins (en una coalicion de monarcas crestians de la Peninsula Iberica).
Segurament la Glèisa Catolica auriá menaçat tornarmai al monarca amb l’excomunion, mas lo sieu poder e la siá catolicitat indobtabla auriá anullat la volontat papala. La Glèisa aviá de besonh al rei Pèire, qu’auriá donada libertat de culte als sieus fisèls occitans, mas oficialament los fèus de las tèrras occitanas aurián contunhat d’èsser catolics.
Coma gratitud, l’aristocracia occitana auriá cambiat lo sieu vassalhatge a la desbrandada monarquia francesa per la victoriosa aragonesa. Lo sòmi del Grand Aragon? Un grand estat als dos costats dels Pirenèus, amb una estructura confederala coma lo Sant Empèri Roman Germanic, amb los reis d’Aragon e comtes de Barcelona coma monarcas, mas amb una noblesa occitana que governava liurament los sieus fèus.
Aquela meteissa aristocracia de las tèrras occitanas auriá recuperada la siuena epòca d’aur anteriora a la Crosada, amb lo continuament del sieu desvolopament economic e cultural. De vilas occitanas amb d’espandida economica e comerciala qu’amb los pròpris pòrts e los catalans crearián de rotas comercialas qu’atenherián tota la Mediterranèa (e en lo futur amb destinacions mai luenhas).
E aquelas corts aristocraticas contunharián de promòure la cultura, e mai que mai la literatura, coma avián fach amb los trobadors. L’occitan vendriá fin finala la lenga mai coneguda de tota l’Euròpa occidentala e auriam benlèu una union lingüistica definitiva entre lo catalan e l’occitan. Seriam davant una Renaissença totala coma la de las vilas italianas dels sègles posteriors?
La Granda Corona d’Aragon seriá un dels estats mai importants per la siuena extension, per la siuena demografia, per la siuena economia e per la siuena cultura. Un dels grands d’Euròpa. Las frontièras del continent serián fòrça desparièras. E cossí auriá contunhada l’istòria de França? E de Castelha – Espanha?
Aquel article es una simulacion, mas pòt naturalament obrir la discussion e parlar dels camins de l’Istòria. Qualques legeires poiràn pensar que las conclusions pòdon èsser fantasiosas e aurián passat benlèu d’autres eveniments qu’aurián cambiada tota la linha istorica. D’autres que la vertadièra istòria èra ja l’adeqüada.
