MAURONT 1r (720-739)
Christian Andreu.- Mauront (Maurontus) o encara Mauronci (Maurontius) (720-739) foguèt un duc provençal que se revoltèt contra lo rei franc Carles Martèl. Pr’açò organizèt lo territòri per poder balhar l’independéncia al meteis e trincar, fin finala, amb lo contraròle politic de Carles Martèl. Se podiá far, pr’amor que sonque 20 ans abans Odon aviá capitat a l’ora de ganhar l’independéncia de Provença.
Mauront foguèt nomenat a la Cronica de Fredegari amb lo títol de dux, e demorava a Marsèlha. D’autras fònts que ne parlan son la Cronica de Fontanella e los Annales Metenses. Se Mauront representava los interesses de Provença, lo duc Abbó aviá representat los de los senhors feudals borgonheses e de la sieuna pròpria familha (de Besançon), que contrarotlava los passes vèrs Itàlia per Susa, Gap e Embrun.
Una revòlta generala
Mauront poguèt aver lo sosten de la majoritat dels senhors feudals de Provença, de Lion a la mar Mediterranèa e dempuèi de los Alps al Roine. En aquela epòca, la revòlta aquitana ja èra finida pr’amor que Martèl aviá signat la patz amb Odon Ir d’Aquitània, mas ja aviá coneissença de la futura revòlta de Mauront. E demorèt en tot esperar…
A mai d’aquò, Mauront, signèt una aliança amb Yússuf ibn Abd-ar-Rahman al-Fihrí De Narbona; li balhava Avinhon se l’ajudava contra Carles Martèl. Yússuf aucupèt Arles, Avinhon e Lion en 735. Totun, Al-Andalós voliá menar tanben la guèrra a Ifrandj (Occitània) e causiguèt atacar la zòna de Garona se Yússuf atacava lo Roine.
Mas Carles Martèl signèt lèu la patz amb lo duc aquitan Hunald e dintrèt en Borgonha e desbrandèt Yússuf en 736. Mauront se retirèt a Marsèlha pr’amor de l’arribada de l’armada imperiala. Foguèt alara quan i aguèt una revòlta a Saxònia e l’armada de Carles Martèl se n’anèt lèu cap al nòrd.
Alara lo duc Mauront se revoltèt. Balhèt Avinhon e Arle a Yússuf. Arles foguèt totun raubada pels aràbis. Lèu s’espandiguèron vèrs Usès, Vivièrs, Valença, Viena del Delfinat, Lion e d’autras vilas provençalas.
Segon los istorians Devic e Vaisette la revòlta demorèt 4 ans (734-737). Mai d’una cronica contemporanèa confirma que i aguèron de glèisas brutladas, de monastèris destruches, de vilas raubadas e de castèls atacats a mai d’un sens fin de chaples de la populacion locala. Los aràbis arribèron fins a Saône.
Mas Carles Martèl, arrestèt la guèrra al nòrd e envièt lèu una armada de francs e borgonheses e d’autres aliats a la prima de l’an 737 vèrs lo sud. La garnison arabia de Lion se retirèt lèu a Avinhon. Quand l’armada franca i arrivèt, foguèt assetjada, brutlada e conquistada lèu lèu. Los arabis patiguèron un òrre chaple.
Sens d’oposicion, l’armada franca de Carles dintrèt en Septimània e arribèt fins a Narbona. Lèu comencèt tanben lo sètge de la vila (737). Mauront sonque poguèt contunhar la revòlta fins a l’an 739 (Cronica de Fredegari) quora foguèt desbrandat de biais clar prèp d’Avinhon aquel an. Mauront se retirèt puèi als Alps e desapareguèt de l’istòria occitana. En l’an 780 i aguèt un evèsque a Marsèlha nomenat Mauront mas los istorians pòdon pas confirmar que foguèsse la meteissa persona.
