UNA BANDIÈIRA, UNA CIVILIZACION
Francesc Sangar.- Per quin occitanista que siá aquesta question es simpla: quina es la bandièira que representa las tèrras occitanas? E mai que totes los territòris amb rasigas occitanas admeton pas totalament aquela responsa e qualcunes d’eles an lors pròprias bandièiras, deuriam dire la “crotz de Tolosa”, que, amb qualcunas variantas, segon las motivacions politicas o ideologicas es presenta dins de bastissas, dins d’ostals, … Una remembre d’unas rasigas fòrça ancianas.
Mas quand apareguèt pel primièr còp aquela bandièira, una de las mai ancianas del continent europèu? Malgrat qu’es totjorn ligada a Tolosa, una de las primièras mencions istoricas que trobam es de l’an 1150 a la Provença, en un document ont es descricha e nomenada coma l’emblèma de Raimon V, comte de Tolosa e marqués de Provença. Aquel nòble occitan èra afrontat contra lo rei d’Aragon e comte de Barcelona pel contraròtle del marquesat provençal e l’utilizacion d’aquel escut mostrava lo sieu poder e la siuena influéncia, coma alternativa a l’escut catalan. Aquela ipotèsi es la mai coneguda e defenduda per l’istoriografia occitana mas es pas l’unica. D’autras teorias afirman d’originas ligadas als vescomtes de Marselha o al vescomtat de Venasca (o comtat Venaicin).
Divèrsas teorias
Qualcunas teorias parlan de l’escasença d’una origina orientala de la bandièira, per la semblança amb d’autras a Grècia, a Itàlia (coma la vila de Pisa) e al Pròche Orient. Qualques istorians parlan d’una semblança amb qualques estendards que l’emperaire roman oriental (bizantin) Alexis Comnèn auriá donat al comte tolosan Raimon IV, un dels caps principals de la Primièra Crosada (1095 – 1099). L’escut seriá estat confirmat pel meteis Papa Urban II. D’autras teorias dison que los dotze ponches significarián los dotze apostòls o las dotze tribús d’Israèl, los dotze signes del Zodiac e quitament amb teorias sens gaire de consisténcia coma los dotze trabalhs de l’eròi grèc Ercules, en volent autrejar un caractèr mai mistic e religiós.
Los desparièrs linhatges aristocratics occitans meridionals acceptèron aquela bandièira que foguèt incorporada a la simbologia pròpria. En l’epòca de l’Ancian Regim, abans de la Revolucion Francesa, la crotz tolosana venguèt “de facto” l’escut de l’anciana província del Lengadòc. Amb aquela reconeissença estranha pas que los regims revolucionaris vegèsson amb mesfisança lo simbòl, considerat coma “reaccionari”.
Malgrat que jamai èra pas estada enebida, amb la renaissença del sègle XIX (lo Felibritge) la bandièira venguèt tornarmai un simbòl omnipresent, e pendent lo sègle XX la protagonista d’una granda sòrta de revendicacions nacionalistas e socialas de las tèrras occitanas. La siuena preséncia es constanta a las bandièiras dels departaments e de las municipalitats del territòri. La plaça mai importanta de Tolosa, del Capitòli, aufrís una gigantesca crotz occitana al sòl, davant la Comuna. E sustot, es pas la crotz catara, pr’amor que los Bons Òmes e las Bonas Femnas cresián pas a la crotz.
