MEDIEVALÒC AL MUSÈU D’ISTÒRIA DE CATALONHA

La revista Medievalòc contunhèt lo cicle de conferéncias a Catalonha. Aqueste còp la conferéncia foguèt balhada al Musèu d’Història de Catalonha. La tematica causida, podiá pas èsser d’un autre biais, foguèt la crosada de 1209 e puèi la de 1229, a mai d’explicar la situacion politica dels territòris occitans per rapòrt a la corona del comte de Barcelona.

Per ansin, Christian Andreu, director de sapiència Occitana e de Medievalòc, e Francesc Sangar, president de l’AASOC, balhèron als assistents una vision plan complerta d’un dels capítols mai estonants de l’istòria medievala europèa, un capítol qu’influencièt l’istòria catalana e occitana, mas tanben lo futur d’Euròpa; la crosada de 1209.

D’en primièr, los conferencièrs expliquèron lèu lo procès d’aparicion e las cresenças d’aquela comunautat dissidenta crestiana, apareguda al sègle XIIn, e qu’aguèt coma epicèntre las tèrras lengadocianas, los Bons Òmes. La siuena oposicion a qualques dògmas de la Glèisa Catolica, la siuena volontat de tornar a l’austeritat de las primièras comunautats crestianas del sègle Ir e sustot la siuena independéncia de l’ierarquia eclesiàstica. E com lo Papat assajèt diversos còps de finir amb aquela “revòlta religiosa”, mejançant de  collòquis e de debats entre catolics e “eretges”, abans de causir la violéncia de la crosada de 1209.

Tanben la monarquia francesa aviá paur del creissement d’aquelas comunautats dissidentas càtarsas, e la paur cresquèt quand qualcunas familhas aristocraticas occitanas se convertiguèron a aquela nòva fe. A París, los reis franceses coneissián las bonas relacions entre aqueles nòbles occitans e los monarcas de la Corona d’Aragon, e temián que preferiguèsson l’obediéncia e lo vassalhatge als reis aragoneses d’una noblesa occitana que governava lors fèus gaireben coma “sobeirans”.

Las circonstàncias decidiguèron a la monarquia francesa e a la Glèisa Catolica a una intervencion militara dins las tèrras lengadocianas. L’assassinat del legat papal Pèire de Castèlnòu (1208) provoquèt l’inici del conflicte. La Crosada se desvolopèt pendent divèrses decènnis après la siuena proclamacion l’an 1208 pel Papa Innocenci III e lo protagonisme cambièt entre lo Papat e la Corona de França.

Una dels nous factors politics estrategics que foguèt comentat a la conferéncia foguèt la posicion d’Anglatèrra per rapòrt a la reconeissença dels comtats occitans de la sobeiraneitat del comtat de Barcelona e com aquò joguèt un ròtle decisiu a l’ora d’enviar mai crosats franceses contra lo pòble occitan.

Un país en guèrra

Aital, “cal remembrar qu’a l’epòca, la Corona francesa aviá demorat decadas en guèrra contra l’Anglatèrra de Ricard Còr de Leon e que jamai poguèt trobar avantatge militar abans de l’arribada del rei anglés e fraire del primièr, Joan sens Tèrra, çò diguèt Christian Andreu”.

Pr’amor que foguèt, justament, pendent l’epòca d’aquel rei qu’Anglatèrra patiguèt una posicion militara e estrategica plan flaca, çò qu’ajudèt a causir lo futur dels occitans a la cort de París. “Èra conegut que Joan sens Tèrra, malgrat aver enviat lo sieu senescat al comtat de Tolosa per aufrir una aliança, podia pas gaire far, çò apondèt Andreu”.

Lo fenomèn, plan estudiat pels dirigents de la Corona francesa, impliquèt que, pas gaire abans de la batalha de Murèth de 1213 los angleses confirmèssen als catalans e occitans que lèu arribariá una armada de gascons e angleses per los ajudar militarament. Aquò, se debanèt, mai que mai, lo 17 d’agost de 1213 quan Savary  de Mauleon, senescal del Duc d’Aquitània, Joan sens Tèrra, confirmèt per escrit qu’una armada anglo-gascona èra a mand d’arribar a tèrras lengadocians per ajudar los occitans, mai encara quan aprés Bearn, Comenge, Fois e Provença, tanben Tolosa reconeguèron la soberaneitat de Pèire Ir, rei d’Aragon coma nòu rei dels occitans.

Totun, lo sòmi d’occitans e catalans de bastir un estat pirinenc se trinquet aprés la mòrt del rei catalan e la desbranda de l’armada occitana e catalana a Murèth. Pas res mai tornèt a èsser coma abans e la resulta ne foguèron los tractats de Corbeil (1257) e de París (1258), signats amb Aragon e Anglatèrra aprés daisar las màgers poténcias militaras de l’epòca en una grèva crisi intèrna pr’amor de la resulta de las crosadas del Papat de 1209 e de la Corona de França en 1229.