LA GUÈRRA DE L’UNION D’AIS (1382-1387) (II)
CAM.- La situacion politica de L’Union d’Ais de Provença foguèt gaireben revolucionària en l’Euròpa del sègle XIV aperaquí l’an 1382. Dos modèls de civilizacion contràris chocavan ideologicament e institucionalament.
Los Anjau èran centralizaires, buracratics e autoritaris dempuèi París. De l’autre costat, las bravas e ricas comunas provençalas, defendián lor drech a l’autogovèrn, los Furs istorics e una autonomia economica plan mediterranèa. Pels confederats lo prince èra pas un senhor absolut, mas un sòci que deviá respectar las libertats juradas se voliá recebre la leialtat de las vilas.
Pr’amor que l’Union d’Ais, luenh dels nòbles feudals e las òrdres de Carles de Durazzo dempuèi Nàpols, foncionava de facto coma una confederacion de vilas liuras. Los consols d’Ais de Provença, s’amassavan amb los delegats de Niça, Tarascon, Grassa e d’autras vilas aliadas per coordinar l’argent, lo recrutament de milícias e la defensa de las frontieras del comtat.
La pèrda dels privilègis comunals
Per aqueles mercadièrs, notaris, juristas e mèstres de grèmis, l’arribada dels foncionaris franceses nomenats per Loís d’Anjau sonque podiá representar la pèrda de privilègis judiciaris, l’ingeréncia estrangièra en los tribunals e, mai que mai, una asfixia fiscala amb d’impòstes extraordinàris sus lo comèrci que roïnarián l’edat d’aur mercantila de la region.
Pendent 1383, la guèrra venguèt plan crusèla. Loís d’Anjau, envièt grandas armadas de cavalièrs e mercenàris per assajar de conquistar las vilas provençalas. Èran los Armanhacs. La siá estrategia èra brutlar lo camp e arrestar de provisions las vilas. Pasmens, Ais e Niça demostrèron una abilitat formidabla a l’ora de resistir car la desfacha podiá entraïnar la pèrda perpetuala de lor autonomia.
Marselha, al començament de la guèrra causiguèt las vilas. Caliá defendre los celèbres privilègis maritims de la vila. E demorava exclusivament sus de ròtas de comèrci maritim. Quand Loís d’Anjau e lo papa d’Avinhon bloquèron las sortidas del flume Ròse e menaçèron de capturar los vaissèls de Marselha, la granda borgesiá de la vila dobtèt. Lèu i aguèron trebolums a la vila e la faccion moderada conquistèt lo poder. Se Loís d’Anjau confirmava los privilègis abandonarián l’Union d’Ais.
Aquò entraïnèt un grand còp economic e moral pels unionistas, e lèu Niça venguèt lo grand bastion de l’Union. Niça, venguèt tanben refugi de l’armada de l’Union e pòrta de dintrada per l’ajuda militara qu’arribava dempuèi Itàlia. Los oficials de Carles de Durazzo, malgrat la situacion, tanben ajudavan a arrestar las atacas dels anjevins.
En 1384 Provença demorava devastada e lo comèrci interior èra paralisat pr’amor de la preséncia d’un sens fin de mercenàris als camins provençals. La meteissa Ais resistiguèt longs meses de sètge e blocatge economic, e la populacion patiguèt fam.
Mas los notaris de l’Union continuavan de publicar documents publics amb lo nòm de Carles de Durazzo, en tot desfisar los edictes papals lençats contra los revoltats. La guèrra venguèt doncas la resisténcia totala del municipalisme medieval contra los senhors feudals de l’euròpa mediterranèa.
Aital Provença demostrava una maduretat politica mas atanben una capacitat militara estonanta per crear una confederacion. Podián demorar ansin per totjorn ? En 1384 moriguèt Loís d’Anjau e la guèrra tornèt a cambiar. Dempuèi ara la diplomacia començariá una ofensiva que trincariá la coesion dels unionistas se volián la patz.
