XXIenas AMASSADAS CULTURALAS PIRINENCAS
Francesc Sangar.- Las XXIenas Amassadas Culturalas Pirenencas celebradas a la vila catalana d’Olot pendent los jorns 19 e 20 d’ Octòbre, e consacradas en aquela edicion als conflictes viscuts als Pirenèus, foguèron un grand succés. Foguèron organizadas per la Coordinatritz de Centres d’Estudis de Lenga Catalana, la Societat Andorrana de Sciéncias e l’Institut Ramon Muntaner, entre d’autres institucions e govèrns.
La cadena pirenenca es estada luòc de contacte pendent l’Istòria, mas tanben scenàri de guèrras e camin de salvacion de personas que fugissián en traversant la frontièra, perseguits per la violéncia e la repression.
De la Granda Guèrra a las Guèrras carlistas
La majoritat de las comunicacions se basèron en la nomenada Guèrra Granda pendent la Revolucion Francesa a fins del sègle XVIII, las Guèrras Carlistas (de conflictes entre membres de la dinastia reiala espanhòla pendent lo sègle XIX), la guèrra civila espanhòla (1936 – 1939) e las doas guèrras mondialas.
Amb la “Retirada” dels soldats republicans espanhòls, los Pirenèus foguèron tanben un camin per fugir de la repression franquista, mas aprés fòrça familhas josievas de tota Euròpa, traversèron la sarrada en fugissent de l’Olocaust pendent lo contraròtle del Tresen Reich.
Los desparièrs participants, de centres catalans e d’Andòrra, presentèron los sieus estudis, d’una granda qualitat, que demostrèron la vitalitat en la recèrca als territòris de lenga catalana. E sustot, amb una vision reviscolada e modèrna d’aquela meteissa recerca istorica, luènh dels ancians estereotipes folclorics e de l’istoriografia anciana, qu’encara podèm malurosament trobar en qualques escasenças.
Sapiéncia Occitana foguèt presenta amb la presentacion de la Batalha de Murèth de l’an 1213, que marquèt la fin de la Crosada contra los Catars e dels territòris occitans e la siuena relacion amb Catalonha. Pendent la jornada de dissabte foguèt presentat lo libre sus l’ amassada de l’an anterior, celebrada a Sant Pere de Rodes e amb lo tèma de la Proteccion del territòri pirenenc.
